رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣٨١ - فصل هفتم

حقّ تعالى واجب الوجود است يعنى‌[١] هميشه بود و وجود و وجوب‌[٢] او بخود است، پس هميشه باشد.

(٦٦) و بدان كه فرق است ميان وجوبى كه بخود باشد و ميان و جوبى كه بغير باشد. هر[٣] چه بخود واجب است آن قديم باشد[٤]، و هر چه بغير[٥] واجب است محدث باشد[٦]. و نيز[٧] هر چه بخود واجب است بخود قائم است، پس بديگرى‌[٨] محتاج نباشد، و هر چه بغيرى واجب است بغيرى‌[٩] قائم است و بغيرى‌[١٠] محتاج باشد[١١]. و چون حقّ‌[١٢] تعالى بخود واجب است قديم است، و چون بخود قائم است بديگرى محتاج نيست و محدث نيست.

(٦٧) و بدان كه خلق كه‌[١٣] در آفرينش و آفريدگار سخن گويند[١٤] بسياراند[١٥]، امّا ما[١٦] بر دو صنف اختصار كنيم‌[١٧]: اوّل‌[١٨] صنفى كه ايشان را فلاسفه‌[١٩] مى‌گويند، گفتند[٢٠] كه حقّ تعالى‌[٢١] اوّل چيزى كه بيافريد ملكى بود كه آن را عقل اوّل خوانند چنانكه رسول عليه السلام‌[٢٢] مى‌فرمايد[٢٣] «اوّل ما خلق اللّه العقل»، و اين‌[٢٤] ملك را سه جهت بود كه آن را سه پر[٢٥] خوانند[٢٦]: يكى بمعرفت حقّ‌[٢٧] تعالى تعلّق دارد، و يكى بمعرفت خود، و يكى بامكان خود[٢٨] تعلّق دارد. [و آن جهت كه بمعرفت حقّ‌[٢٩] تعلّق دارد][٣٠]

[١] يعنى:+ كه‌S

[٢] و وجوب:-S

[٣] هر: و هرS

[٤] باشد: است‌S

[٥] بغير:

بغيرى‌S

[٦] محدث باشد:- باشدS

[٧] نيز:-F

[٨] پس بديگرى: و بغيرى‌S

[٩] بغيرى واجب است بغيرى: بغيرF

[١٠] و بغيرى: بغيرى‌F

[١١] باشد: است‌S

[١٢] حق: خداى‌S

[١٣] خلق كه:- خلق‌F خلق جهان‌S

[١٤] گويند: گوى‌F

[١٥] سخن گويند بسياراند: سخن بسيار گفته‌اندS

[١٦] اما ما: و من‌S

[١٧] كنيم: خواهم كردS

[١٨] اول:-SP

[١٩] كه ايشان را فلاسفه:-F

[٢٠] گفتند كه:-F

[٢١] تعالى: سبحانه و تعالى: سبحانه و تعالى‌S

[٢٢] رسول عليه السلام: پيغمبرS

[٢٣] فرمايد:+ كه‌S

[٢٤] اين: آن‌S

[٢٥] سه پر:

پرF سه نام‌S

[٢٦] خوانند: بودS

[٢٧] حق: خداى‌S

[٢٨] بامكان خود: بامكان‌F

[٢٩] حق:+ تعالى‌S

[٣٠] و آن جهت ... تعلق دارد:-F