رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٨٣ - قاعده

و زمين‌ها. آيتى ديگر: «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها»[١].

(٩٢) و چون آنچه در محسوسات، و از همه شريف‌تر است، نور است، پس از انوار آنچه تمامترست شريف‌تر است، و شريف‌ترين جسم‌ها «هورخش» است كه تاريكى را قهر مى‌كند. ملك كواكب و رئيس آسمانست و كننده روز روشن با امر حقّ تعالى، كافل قوّتها[٢]، خازن‌[٣] عجائب، صاحب هيبت، مستغنى بنورش از جمله كواكب.

همه را نور مى‌دهد و او از كس نور نمى‌ستاند، و همه را رونق و بها مى‌پوشاند. پاكا خدايا كه او را آفريد و نورانى گردانيد. اوست مثل اعلى در آسمانها و در زمينها زيرا كه اوست نور انوار اجسام چنانكه حقّ تعالى نور انوار است از آن عقول و نفوس. آيتى ديگر گفت‌ «وَ لِلَّهِ الْمَثَلُ الْأَعْلى‌»[٤] و اين آيتى ديگر را مبيّن مى‌گرداند از روى مثلى، اوست آيتى بزرگ كه ظاهرست بنورش، خفيّست شرفش بر جاهلان. و آيت حقّ تعالى ظاهرترين آياتست و ظاهرترين آيات هورخش شديد[٥] است، و اوست كه آيت بزرگترين است و علّامه است و فاعل است با امر حقّ تعالى و پوشيده است اى ظاهر نگشت از بهر شرفش. و اوست كه سبب روز است بظهورش و سبب شبست از بهر خفايش و سبب فصول چهارگانه است از بهر ميلش به جنوب و شمال، و او روشن‌كننده چشم سالكان است و وسيلت ايشانست بحقّ تعالى.

پس اوست كه حىّ ناطق است و ظاهرتر است، و اوست كه حجّتست‌

[١] سوره ٣٩( الزمر) آيه ٦٩

[٢] قوتها:+ قوتهاI

[٣] خازن: حاوى‌A

[٤] سوره ١٦( النمل) آيه ٦٢

[٥] شديد: عديدI ) هو هورخش الشديدA (