رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٩٠ - قاعده

درگيرنده. و من حولها را يار مى‌شود «سَآتِيكُمْ مِنْها بِخَبَرٍ»[١]، و «قبس»[٢] از بهر آن كس كه در آتش است و «خبر»[٣] از بهر آن كه در گرداگرد اوست. نظر كن باعجاز وحى الهى و ضرب مثال‌ها، و اشارت به نفس است و احوال او بامور محسوس، تفهيم معقولات مى‌كند بامثال حسّى‌[٤]، چنانكه در قرآن آمد كه‌ «وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ»[٥]، و آيتى ديگر گواهى مى‌دهد كه‌ «وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ»[٦]، و همچنانكه آيتى ديگر «وَ فِي أَنْفُسِكُمْ أَ فَلا تُبْصِرُونَ»[٧]. «سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ»[٨] اشارت مى‌كند كه عجايب عالم علوى در عالم كوچك كه انسان است تعبيه كرده شده است. و آيتى ديگر:

«لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ كِتاباً فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَ فَلا تَعْقِلُونَ»[٩] اشارت مى‌كند كه چيزهائى كه وحى است همه اشارت است بعالم كوچك و احوال او. و آيتى ديگر اينها را يار مى‌شود: «وَ كُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْباءِ الرُّسُلِ ما نُثَبِّتُ بِهِ فُؤادَكَ وَ جاءَكَ فِي هذِهِ الْحَقُّ وَ مَوْعِظَةٌ وَ ذِكْرى‌ لِلْمُؤْمِنِينَ»[١٠].

(٩٨) و مخيّله چون روى به چيزهاى محسوس نهد و نقل كند از چيزى بچيزى نفس را باز دارد از ادراك معقولات و برو مشوّش‌

[١] سوره ٢٧( النمل) آيه ٧

[٢] قبس: حشو آيه ٧ از سوره ٢٧( النمل) و آيه ١٠ از سوره ٢٠( طه)

[٣] خبر: حشو آيه ١٠ از سوره ٢٠( طه) و آيه ٧ از سوره ٢٧( النمل)

[٤] حسى: جسمى‌I ) بامثال حسيةA (

[٥] سوره ١٤( ابراهيم) آيه ٣٠

[٦] سوره ٢٩( العنكبوت) آيه ٤٢

[٧] سوره ٥١( الذاريات) آيه ٢١

[٨] سوره ٤١( فصلت) آيه ٥٣

[٩] سوره ٢١( الانبياء) آيه ١٠

[١٠] سوره ١١( هود) آيه ١٢٠،- للمؤمنين‌I