رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٨١ - قاعده
«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ»[١]، و گفت: «ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى»[٢].
آيتى ديگر گفت «ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ»[٣]، و در آيتى گفت: «الرُّوحُ الْأَمِينُ»[٤]، آيتى ديگر: «ثَمَّ أَمِينٍ»[٥]، و آيتى ديگر: «قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ»[٦]، و آيتى ديگر:
«وَ إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ»[٧]، و گفت: «عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ»[٨]، اشارت است بدان كه[٩] از قوّه به فعل بيرون مىآيند.
آيتى ديگر: «خَلَقَ الْإِنْسانَ عَلَّمَهُ الْبَيانَ»[١٠].
قاعده
(٨٩) در آنكه پيغمبر عليه السّلام گفت «من مات فقد قامت قيامته»[١١].
اشارت است بدان كه آسمان او گشاده مىشود كه اصل سرّ او است و ستارگان او فرو ريخته مىشود يعنى حواسّ ظاهر، و آفتاب او از حالت خود مىبگردد كه آن دل اوست و پايهاى او معطّل مىشود و زمين او متزلزل مىگردد كه آن تن اوست. و حشر كردند و حوش او را كه آن قواى اوست لا سيّما قوت غضبى، و درهم كوفتند جبال او را كه استخوان اواند، بجز اين آيتى گواهى ميدهد: «وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى»[١٢] يعنى نفوس شما مجرّد است از آلات، او تنها باز گردد. و گفت «كُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً»[١٣]
[١] سوره ٢٦( الشعراء) آيه ٩٣
[٢] سوره ٥٣( النجم) آيه ٦
[٣] سوره ٨١( التكوير) آيه ٢٠
[٤] سوره ٢٦( الشعراء) آيه ١٩٣
[٥] سوره ٨١( التكوير) آيه ٢١
[٦] سوره ١٦( النحل) آيه ١٠٤
[٧] سوره ٢٧( النمل) آيه ٦
[٨] سوره ٩٦( العلق) آيه ٥
[٩] بدان كه: بدانI
[١٠] سوره ٥٥( الرحمن) آيه ٣- ٤
[١١] اين حديث در كتب معتبر حديث نيامده است
[١٢] سوره ٦( الانعام) آيه ٩٤
[١٣] سوره ١٩( مريم) آيه ٩٦