رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣٦٧ - فصل دوم

گوئى هر جزوى از شيئيّت و وحدت‌[١] شيئيّتى و وحدتى است و هر يكى را اختصاصى است بزيادتى يا بكمى، لازم آيد كه جزو بيش‌[٢] از كلّ باشد، و اين محال است، زيرا كه او[٣] اوّل‌[٤] شيئيّتى و وحدتى بود، پس‌[٥] اكنون دو پديد آمد. و اگر گوئى نه شيئيّت است‌[٦] نه وحدت و نه او را زيادتى است و نه كمى، پس آن بايد كه نه شى‌ء[٧] باشد نه واحد و نه بسيار[٨] و نه اندك، و هر چه اين جنس‌[٩] باشد نه جزو باشد و نه كلّ، و تو فرض كرده‌اى كه جزو است و[١٠] اين محال است‌[١١]. پس بدان كه چون ممكن نيست كه پاره شود و قسمت پذيرد، محلّ او نيز بايد كه پاره نشود و قسمت نپذيرد و جسم نباشد و در جسم نباشد[١٢]. و اوست كه او را «نفس ناطقه» خوانند و چندين نام‌[١٣] دارد و حقيقت تو[١٤] آنست. ان شاء اللّه كه‌[١٥] شرح آن چنانكه لايق است‌[١٦] بدهم.

فصل دوم‌[١٧]

- (٥٠) بدان كه چون معلوم كردى كه نفس تو جرم نيست، بايد كه بدانى كه در جرم‌[١٨] نيز نيست. دليل بر آنكه در جرم نيست‌[١٩][٢٠] آن است كه اگر در جرم بودى‌[٢١] يا در آلتى ديگر[٢٢] بايستى كه چون آلت ضعيف شدى و از كار بيفتادى او نيز ضعيف شدى‌

[١] هر جزوى از شيئيت و وحدت:-SP

[٢] بيش: پس‌S

[٣] او:-F

[٤] اول:

+ خودP

[٥] پس:-P

[٦] شيئيت است:- است‌F

[٧] نه شى‌ء: شى‌ءF

[٨] بسيار+ باشدS

[٩] اين جنس: همچنين‌S

[١٠] است و: نيست‌F

[١١] محال است: محال باشدS

[١٢] و در جسم نباشد:-F

[١٣] نام:+ ديگرS

[١٤] تو: تو راS

[١٥] كه:-S

[١٦] است: باشدS

[١٧] فصل دوم: رمز هفتم‌F

[١٨] جرم: جسم‌S

[١٩] بر آنكه در جرم نيست:-F

[٢٠] جرم نيست: جسم‌S

[٢١] بودى: باشدS

[٢٢] يا در آلتى ديگر:-S