رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٦٩ - قاعده در بقاى نفس

مضارّى كه او را باطل گرداند [و يا استعداد محلّ تغيير كند تا او را باطل كند. و ميان او و ميان تن نيست الّا علاقه شوقى‌][١]، و آن اضافى است و اضافت ضعيف‌ترين اعراض است زيرا كه نقل كند آنچه بر دست راست تست بر دست چپ تو و تو در نفس خود متغيّر نشوى. و اگر نفس باطل شدى ببطلان تن بايستى كه ضعيف‌ترين اعراض مقوّم وجود جوهرى بودى، و اين محالست. و چون كه جوهر مفارق كه علّت اوست دائم است و در محلّ نيست، بايد كه ببقاى او باقى ماند. و از قرآن آيتى چند گواهى مى‌دهد بر بقاى نفس: يكى آنست كه گفت‌ «لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ»[٢][٣]، مپنداريد[٤] كه كسانى كه ايشان را در راه خدا بكشتند كه ايشان مرده‌اند بلكه ايشان زنده‌اند در حضرت حقّ تعالى، زنده به ذوات مدرك ايشان، «عِنْدَ رَبِّهِمْ» يعنى متبرّى از جهت و حيّز و برخاستن شواغل جسدانى، «يُرْزَقُونَ» يعنى روزى‌دهنده ايشان را از انوار الهى. «فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ»[٥] يعنى از لذّات علوى و شادى قدسى، و آيتى ديگر گفت: «وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَ لكِنْ لا تَشْعُرُونَ»[٦] يعنى مگوئيد[٧] در حقّ كسانى كه ايشان را كشتند كه ايشان مرده‌اند بلكه زنده‌اند و لكن شما در نمى‌يابيد. و آنچه در

[١] و يا استعداد محل تغيير كند تا او را باطل كند و ميان او و ميان تن نيست الا علاقه شوقى: و ميان او و ميان تن نيست الا علاقه شوقى و يا استعداد و محل چيزى ديگر را تا او را باطل كندI ) او يتغير استعداد المحل فيبطل و ليس بينها و بين البدن الا علاقة شوقيةA (

[٢] سوره ٣( آل عمران) آيه ١٦٣

[٣] يرزقون:-I وA

[٤] مپنداريد: مى‌پندارندI

[٥] سوره ٣( آل عمران) آيه ١٦٤

[٦] سوره ٢( البقره) آيه ١٤٩

[٧] مگوئيد: مى‌گويدI