رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٥٧ - ١٣ - يزدان شناخت

تصوّف مانند حلّاج و بايزيد خودشناسى به عنوان مقدّمه و شرط لازم از براى خداشناسى عرضه شده است. اشعارى نيز از بزرگان معرفت نقل شده است من جمله چند بيت معروف از سنائى. در پايان دستورالعمل‌هائى براى وصول به حقيقت از طريق رياضت داده شده است كه همان دستورات عملى اهل تصوّف است كه در كتب معروف تصوّف عملى آمده است.

رساله «بستان القلوب» يك بار در «چهارده رساله» آقاى سبزوارى (ص ٢٧٣- ٣١٠) مبتنى بر نسخ كتابخانه‌هاى مدرسه سپهسالار و مجلس و ملك لكن بدون ذكر نسخه بدل‌ها و تنقيح كامل متن چاپ شده است.

١٣- يزدان شناخت:

پيرامون «رساله يزدان شناخت» بحث بيشتر شده است، برخى آن را به عين القضاة نسبت داده و برخى به سهروردى. آقاى دكتر رحيم فرمنش آن را از عين القضاة دانسته‌اند (٢٤) و نيز آقاى بهمن كريمى كه آن را نشر داده‌اند در مقدّمه خود ذكر عنوان «مجلس عالى» را اشاره به مجلس عزيز الدين مستوفى وزير سلطان محمود بن محمّد بن ملكشاه از هواخواهان عين القضاة شمرده و دليل بر صحّت انتساب اين رساله به او مى‌دانند (٢٥).

برخى بر اين نظر خرده گرفته‌اند از اين جهت كه چند شعرى از سنائى در آن ديده مى‌شود لكن به علّت شهرت سنائى در زمان خود او اين دليل كافى نيست (٢٦).

علّتى بس اساسى‌تر در ردّ اين نظر كه «يزدان شناخت» از عين القضاة است توسّط آقاى دكتر عفيف عسيران در مقدّمه «تمهيدات» آمده است (٢٧).

ايشان متذكّر شده‌اند كه اوّلا هيچ يك از تذكره‌نويسان اين‌