رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٧٤ - فصل نهم در بقاى نفس و سعادت و شقاوت و مانند آن

و دريافت [او عظيمتر از همه دريافتهاست‌][١]، پس‌[٢] لذّت و [بهجت او عظيمتر از همه لذّتها باشد و نسبت ندارد هيچ با آن‌][٣]. و عشق ابتهاج است بتصوّر[٤] حضور ذاتى، و شوق حركت نفس است بتتميم آن بهجت.

و مشتاق چيزى يافته باشد و چيزى نيافته، چون تمام بيايد شوقش‌[٥] باطل شود. پس واجب الوجود عاشق ذات خويش است و بس و معشوق ذات خويش و آن‌[٦] ديگران. و بعد از لذّت او لذّت عقولست و ايشان را شوق نباشد كه ايشان بفعل‌اند[٧] و هيچ‌[٨] در ايشان بقوّت نيست. پس‌[٩] از آن عشق و لذّت نفوس است بر مراتب.

(٨٥) و بدان كه تناسخ محالست باتّفاق علماء مشّائين، كه چون‌[١٠] مزاج تمام شود از واهب صور[١١] استدعاى نفسى‌[١٢] كند، و نفس‌[١٣] ديگر از آن حيوانى اگر بدو تعلّق گيرد يك حيوان را دو نفس باشد، و هر كسى در خويشتن جز يك نفس نمى‌بيند، و خود را يك ذات بيش‌[١٤] نمى‌داند.

و نيز واجب نيست كه وقت كون يكى وقت فساد[١٥] ديگرى باشد و كائنات و فاسدات را اعداد با يكديگر راست آيد، [و اين بدترين مذاهب و حشو مطلق بود][١٦][١٧].

[١] او عظيمتر از همه دريافتهاست: عظيمتر از همه دريافتهاH

[٢] پس:-F

[٣]- ٢ بهجت ... هيچ با آن: بهجت و عظمت همه بدو نسبت داردH

[٤] بتصور: و بتصورF

[٥] شوقش: شوق‌SH

[٦] آن: از آن‌SH

[٧] ايشان بفعل‌اند: بفعل آيدH ،- ايشان‌S

[٨] و هيچ: هيچ‌F

[٩] پس:-F

[١٠] كه چون: چون كه‌F

[١١] واهب صور: واهب الصورSH

[١٢] نفسى: نفى‌H

[١٣] نفس: نفى‌H

[١٤] بيش: بيش‌ترSH

[١٥] وقت فساد: فسادF

[١٦] و اين ... بود:-F

[١٧] بود:-H