رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٢٨٦ - فصل ١٠

استاد تو عشق است چو آنجا برسى او خود بزبان حال گويد چون كن‌

فصل ١٠[١]

(٢٤) محبّت چون بغايت رسد آن را عشق خوانند[٢]، «العشق محبّة مفرطة». و عشق خاصّتر از محبّت است، زيرا كه همه عشقى‌[٣] محبّت باشد امّا همه محبّتى‌[٤] عشق نباشد، و محبّت خاصّتر از معرفت است زيرا كه همه محبّتى معرفت باشد[٥] امّا همه معرفتى محبّت نباشد. و از معرفت دو چيز متقابل‌[٦] تولّد كند كه آن را محبّت و عداوت خوانند، زيرا كه معرفت يا بچيزى خواهد بودن‌[٧] مناسب و ملايم جسمانى يا روحانى كه آن را خير محض خوانند و كمال‌[٨] مطلق خوانند و نفس انسان طالب آنست و خواهد كه خود را بدانجا رساند و كمال حاصل كند، يا[٩] بچيزى خواهد بودن كه نه ملايم بود[١٠] و نه مناسب خواه جسمانى و خواه روحانى كه آن را شرّ محض خوانند و نقص مطلق خوانند.

و نفس انسانى دائما از آنجا مى‌گريزد [و از آنجاش نفرتى طبيعى بحاصل مى‌شود][١١]، و از اوّل محبّت خيزد و از دوم عداوت. پس اوّل پايه معرفت است و دوّم پايه محبّت و سوّم‌[١٢] پايه عشق. و بعالم عشق كه بالاى همه است نتوان رسيدن تا از معرفت و محبّت دو پايه نردبان نسازد[١٣]

[١] فصل ١٠:-ST

[٢] خوانند:+ گويند كه‌T

[٣] عشقى: عشق‌T

[٤] محبتى: محبت‌T

[٥] باشد: است‌T

[٦] متقابل: مقابل‌T

[٧] خواهد بودن:

خواهد بودT

[٨] كمال: كماليت‌S

[٩] يا: و ياT

[١٠] ملايم بود: ملايم است‌S

[١١] و از آنجاش ... مى‌شود: و او را نفرتى طبيعى حاصل مى‌آيدS

[١٢] سوم: سيم‌T

[١٣] نسازد:: بسازدT