رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣٨٦ - فصل هفتم

در دو زمان بقا نباشد، اين‌[١] لحظه هست، و لحظه ديگر نيست‌[٢].

پس‌[٣] هر ساعت نو نو[٤] حادث مى‌شود. پس درست شد كه جوهر نيز حادث است، زيرا كه جوهر از عرض‌[٥] خالى نيست و عرض قابل حوادث است. و هر چه از عوارض خالى نيست، البتّه محدث باشد و قديم نتواند بود[٦]، پس‌[٧] جهان آفريده است و آفريده را البتّه آفريدگارى‌[٨] بايد. و نيز آفريده را اوّلى بايد كه‌[٩] باشد، و هر چه او را[١٠] اوّلى باشد[١١] قديم نباشد[١٢]. [پس جهان را كه آفريده است اگر اوّل نباشد قديم باشد][١٣]، و اينجا دو قديم لازم آيد[١٤]: آفريده قديم‌[١٥]، و آفريدگار قديم. و آنگاه‌[١٦] چه فرق باشد ميان دو قديم؟ «تعالى و تقدّس عمّا يقول الظالمون علوّا كبيرا».

(٧٢) و گويند كه آفريدگار عزّ سلطانه‌[١٧] عالم است بعلم و سميع است بسمع و بصير است ببصر و حىّ است بحيات و مريد است‌[١٨] بارادت و متكلّم است بكلام. و گويند[١٩] دليل بر آنكه‌[٢٠] حىّ‌[٢١] است آنست كه اگر ما يكى از آدميان را[٢٢] فرض كنيم كه حىّ نيست لازم آيد كه مرده‌[٢٣] باشد.

يا گوئيم‌[٢٤] عالم نيست، لازم آيد جاهل‌[٢٥] باشد، پس جمادى باشد، آدمى نباشد. و چون نشايد كه آدمى را بدين‌[٢٦] صفت نقص وصف كنيم‌[٢٧]، آفريدگار آدمى را[٢٨] اولى‌[٢٩] باشد. و چون جماد نشايد كه آدمى باشد، چون شايد

[١] اين:+ كه‌S

[٢] ديگر نيست: ديگر نباشدS

[٣] پس: بلكه‌S

[٤] نونو:

نوبنوS

[٥] از عرض: نيز از عرض‌S

[٦] بود: بودن‌S

[٧] پس: وS

[٨] البته آفريدگارى: آفريدگارى البته‌S

[٩] بايد كه:-F

[١٠] او را:- اوS

[١١] باشد:

نباشدS

[١٢] نباشد: بباشدS

[١٣] پس ... باشد:-S

[١٤] آيد: آمدS

[١٥] آفريدگار قديم:

آفريدگارى‌S

[١٦] و آنگاه: آنگه‌S

[١٧] عز سلطانه: تعالى و تقدس‌S

[١٨] مريد است:

مريد بودS

[١٩] و گويند:-S

[٢٠] آنكه: اينگه‌S

[٢١] حى: چنين‌F

[٢٢] آدميان را:

آدميان‌S

[٢٣] مرده: ميت:F

[٢٤] گوئيم:+ كه‌S

[٢٥] لازم آيد جاهل:- لازم آيدF

[٢٦] بدين:

+ دوS

[٢٧] وصف كنيم: موصوف كنندSP

[٢٨] آدمى را:-F

[٢٩] اولى: اولاترSP