رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٧٠ - قاعده

قرآن آمد آيتى ديگر در[١] بازگشت نفس كه‌ «إِلى‌ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَساقُ»[٢] يعنى سوق نفوس و بازگشت بحقيقت. و قوله تعالى‌ «ارْجِعِي إِلى‌ رَبِّكِ»[٣] ياد كرد بخداى خويش، و آيتى ديگر: «إِنَّ إِلى‌ رَبِّكَ الرُّجْعى‌»[٤] يعنى بازگشت بخداى.

قاعده‌

(٧٦) بدان كه تناسخ محالست زيرا كه اگر تصرّف نفس نقل كند بتنى از جنس تنش از بهر صلاحيّت آنست كه درو تصرّف كند، پس او را از واهب نفسى حاصل شود، و اين نفس منتقل هم در او تصرّف كند، پس لازم آيد كه يك تن را دو نفس باشد: يكى فائض و يكى مستنسخ‌[٥]، و اين محالست. و همچنين اگر از مردم نزول كند بجانوران ديگر بدنها بر نفوس زيادت شود، و اگر از حيوان بالا رود بانسان نفوس زيادت شوند بر ابدان، و اين همه محالست.

قاعده‌

(٧٧) عامّه مردم پنداشتند كه هيچ لذّتى ديگر نيست بجز از لذّت حسّى، و ندانستند كه فرشتگان را لذّت بشهود جلال حقّ تعالى عظيم‌تر و تمامتر است از لذّت خوردن و آشاميدن. و بدان كه لذّت دريافتن است [آنچه را كه برسد][٦] از كمال مدرك و خير او بدريابنده چون شاغلى و مضادّى‌

[١] ديگر در:- درI

[٢] سوره ٧٥( القيامة) آيه ٣٠

[٣] سوره ٨٩( الفجر) آيه ٢٩

[٤] سوره ٩٦( العلق) آيه ٨

[٥] مستنسخ:-I ) فيحصل للحيوان الواحد نفسان مستنسخة و فايضةA (

[٦] آنچه را كه برسد: آنچه برسندI