رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ١٩٤ - قاعده

اصلى در ضمن آيت آب بيرونى نيست. و آيتى ديگر اين آيت را يار مى‌شود كه‌ «وَ هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ»[١] يعنى از حركت‌[٢] روح نفسانى كه از حركت او لرزى [در بدن ايجاب مى‌كند در هنگام ظهور نور، «وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ»[٣] يعنى از افق اعلى، «ماءً طَهُوراً»[٤] از يقين الهى و][٥] معارف كه دلها را پاك گرداند از چرك موهومات‌[٦] عالم فانى، «لِنُحْيِيَ بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً»[٧] يعنى نفس جاهل را زنده گرداند بعلوم و پاك گرداند حيات حقائق.

(١٠١) و بدان كه نفس خليفه خدا است در زمين چنانكه گفت‌ «هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلائِفَ الْأَرْضِ وَ رَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ»[٨]، درجات بقدر درجات علوم مردم و فضيلت نفوس و غايت همت ايشان.

آيتى ديگر: «إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً»[٩]. آيتى ديگر:

«يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ»[١٠]. و قبيح باشد از خليفه خدا كه ملك فانى وى سبب بطلان ملك عالى دائم او باشد، و اين در حقّ ملوك ظاهر ظاهرتر است زيرا كه قبيح است كه در آخرت پيشى گيرند بر ايشان كسانى كه ايشان زير دست او بوده باشند، و حسرتى عظيم است كه بر او سبق برد كسى در آخرت كه او

[١] سوره ٢٥( الفرقان) آيه ٥٠

[٢] از حركت: و حركت‌I ) من حركةA (

[٣] سوره ٢٥( الفرقان) آيه ٥٠

[٤] سوره ٢٥( الفرقان) آيه ٥٠

[٥]- ٥ در بدن ... يقين الهى و: در متن فارسى محو شده است( مما يوجب اقشعرار البدن عند ظهور النور و انزلنا من السماء اى من الافق الاعلى ماء طهورا من المعارف و اليقين الالهى‌A (

[٦] چرك موهومات: بچرك هومات‌I

[٧] سوره ٢٥( الفرقان) آيه ٥٠

[٨] سوره ٦( الانعام) آيه ١٦٥

[٩] سوره ٢( البقرة) آيه ٢٨

[١٠] سوره ٣٨( ص) آيه ٢٥