ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٨٤ - بيان و وصف ايمان

ورزد (و بى‌رغبت شود)، مصيبتها بر او آسان شود، و هر كه منتظر مرگ باشد با انجام دادن نيكيها شتاب كند.

و يقين چهار شعبه دارد: ١- زيركى و روشى بينى، ٢- رسيدن بحقايق، ٣- عبرت‌شناسى ٤- روش پيشينيان، پس هر كه روشن بين شود حقيقت‌شناس گردد و هر كه بحقايق رسد عبرت‌شناس شود و هر كه عبرت‌شناس باشد، سنت و روش را بفهمد و هر كه سنت را شناسد مثل اينست كه با پيشينيان بوده و بطريقه‌اى كه درست‌تر است هدايت شود و نگاه كند هر كه نجات يافته بچه وسيله نجات يافته و هر كه هلاك شده براى چه هلاك شده، و همانا خدا هر كه اهلاك نمود تنها بسبب نافرمانيش هلاك نموده و هر كه را نجات بخشيده بسبب اطاعتش بوده.

و عدالت چهار شعبه دارد: ١- فهميدن امر مشكل [دقت در فهميدن‌] ٢- رسيدن بحقيقت دانش ٣- روشنى حكم (داورى)، ٤- خرمى شكيبائى، پس هر كه بفهمد همه دانش را تفسير كند، و هر كه بداند آبگاههاى داورى را بشناسد و هر كه بردبارى ورزد، در كارش زياد روى نكند و ميان مردم ستوده زندگى نمايد و جهاد چهار شعبه دارد: ١- امر بمعروف ٢- نهى از منكر ٣- راستگوئى در هر حال ٤- دشمنى با بدكاران.

پس هر كه امر بمعروف كند، مؤمن را يارى كرده و پشتش را محكم نموده، و هر كه نهى از منكر كند، بينى منافق را بخاك ماليده و از نيرنگش ايمن گشته و هر كه همه جا راستگويد، وظيفه‌اى كه بر او بوده انجام داده و هر كه با بدكاران دشمنى كند براى خدا خشم نموده و هر كه براى خدا خشم نمايد، خدا هم بخاطر او خشم نمايد، اينست ايمان و پايه‌ها و شعبه‌هايش.

شرح‌

- خواننده عزيز! در اين روايت دقت و تأمل بيشترى نما و آن را با عاليترين سخنانى كه از نوابغ دانشمندان بشر شنيده‌ئى مقايسه كن، آيا تاكنون هيچ روانشناس و حكيم و دانشمند اخلاقى را ديده‌ئى كه حالات روحى بشر را اين گونه تجزيه و تحليل كند و در اعماق روح بشر غوطه‌ور شود و با تحقيق و كنجكاوى عميق دقايق و ريزه‌كاريهاى حالات نفسانى انسان را تشريح نمايد. علماء اخلاق بشر پس از