ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٥٤ - فرق آيات مكى و مدنى از لحاظ نرمى و شدت بيان
ندهند، بلكه عليه كسى كه فرمان عذاب بر او ثابت شده گواهى دهند.
و اما مؤمن نامهاش را بدست راستش دهند، خداى عز و جل فرمايد: «اما كسانى كه نامه آنها بدست راستشان داده شود، نامه خويش قرائت كنند و باندازه نخى ستم نبينند، ٧٤ سوره ١٧» و سوره نور بعد از سوره نساء نازل شده است و تصديقش اينست كه: خداى عز و جل در سوره نساء بر پيغمبر نازل فرمود:
آن زنان شما كه كار بد ميكنند، چهار گواه از خودتان بر آنها بگيريد، اگر گواهى دادند، زنان را در خانه نگه داريد تا مرگشان برسد يا خدا براى آنها راهى قرار دهد، ١٤ سوره ٤» و راه همانست كه خداى عز و جل فرموده: «سورهايست كه نازلش كردهايم و مقرر داشتهايم و در آن آيههاى روشن نازل كردهايم، شايد شما اندرز گيريد، بهر يك از زن و مرد زناكار ١٠٠ تازيانه بزنيد، و اگر بخدا و روز ديگر ايمان داريد در امر دين خدا، شما را نسبت بآنها مهربانى دست ندهد، و بايد گروهى از مؤمنين هنگام مجازاتشان حاضر باشند، ٢ و ١ سوره ٢٤».
شرح
- در زمان امام باقر عليه السّلام مردمى بودند كه در باره قرآن از پيش خود سخن ميگفتند و آن را تفسير برأى ميكردند، گفتار آنها سبب شد كه حضرت اين روايت مفصل را بيان فرمود. حاصل روايت اينست كه: خداى تعالى بمقدارى كه بمردم رسانيده و فهمانيده، از آنها بازخواست ميكند، چون امر توحيد و دعوت به يگانگى خدا در برنامه تمام پيغمبران الهى بوده و همگى باتفاق كلمه بآن دعوت نمودهاند، مردمى كه آن دعوت را از هر پيغمبرى شنيده و نپذيرفتهاند، مشرك ناميده شوند و جزاى آنها جهنم است، همچنين مردمى كه در زمان پيغمبر خاتم صلى اللَّه عليه و آله در مكه بودند و پيش از هجرت در مكه مردند.
آنها كه بشهادتين اقرار كردند و مردند ببهشت روند و كسانى كه انكار كردند مشركند و بدوزخ در آيند، در مكه بر پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله غير از دعوت بتوحيد امرى از خداى تعالى نرسيد، مگر دستوراتى مختصر، بزبان لين و نرم بعنوان موعظه و اندرز و ادب بدون آنكه براى آنها كيفر سختى بيان شود، و چون پيغمبر اكرم.