ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ١٠٥ - برترى ايمان بر اسلام و يقين بر ايمان

گفتم: نه.

گفت: آيا ديده كسى بر خدا توكل كند و خدا كارگزاريش نكند؟ گفتم: نه.

گفت: آيا كسى را ديده‌ئى كه چيزى از خدا بخواهد و باو ندهد؟ گفتم: نه. سپس از نظرم غايب شد.

شرح‌

- ابن زبير همان عبد اللَّه بن زبير است كه دشمن ترين مردم بود نسبت بخاندان پيغمبر و گويند علت دشمنى پدرش با امير المؤمنين و همدستى با طلحه و بپا كردن جنگ جمل هم او بود، و روايت است كه امير المؤمنين عليه السّلام فرمود:

ما زال الزبير معنا حتى أدرك فرخه‌

، «زبير هميشه با ما بود تا آنكه جوجه‌اش بزرگ شد» (و او را از ما منحرف كرد) و چون پدرش در جنگ جمل كشته شده بود، مى‌خواست از شيعيان امير المؤمنين عليه السّلام انتقام گيرد تا عاقبت حجاج بن يوسف بدستور عبد الملك بن مروان او را در مكه بكشت و سرش را وارونه بدار آويخت و سپس فرود آورد و در گورستان يهوديان بخاك سپرد، چنان كه داستانش در تواريخ مذكور است، و ظاهرا شخصى كه با امام سخن گفته فرشته‌ئى بوده كه بصورت انسان مجسم گشته و يا از جنس بشر بوده مانند خضر و الياس، و گفته‌اند كه آن حضرت ميخواست بر ابن زبير نفرين كند، ولى نميكرد، چون اين شخص را ديد و سخنان او را كه عنوان تذكر از جانب خدا داشت شنيد بر او نفرين كرد.

و فرق ميان دعا و سؤال از خدا اينست كه: دعا براى دفع زيان است، چنان كه در كتاب دعاء، در جلد چهارم ان شاء اللَّه بيان مى‌شود، ولى سؤال براى جلب منفعت و سود است.

٣-

امام صادق عليه السّلام فرمود: بى‌نيازى و عزت بهر طرف در گردشند تا چون بمحل توكل برسند وطن گيرند.

شرح‌

- استعاره تمثيله بسيار جالبى است، براى مجسم ساختن بى‌نيازى و عزتى كه همواره براى شخص متوكل حاصل است، كه گويا بى‌نيازى و عزت را مانند هماى سعادت و شرف در جستجوى هدف و مقصودى در گردنش دانسته. و هدف و مقصود آنها را توكل معرفى فرموده و فرودگاهى جز توكل براى آنها مناسب ندانسته است، پس هر گاه شخص متوكلى را جستند، بر سر او مقام گيرند و همواره همراه او باشند