ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ١٣٩ - برترى ايمان بر اسلام و يقين بر ايمان
در باره كسى كه ثواب خدا را بر عملى بشنود
١-
امام صادق عليه السّلام فرمود: كسى كه ثوابى را بر عملى بشنود و آن را بجا آورد، آن ثواب را ببرد.
اگر چه چنان كه باو رسيده نباشد.
٢-
محمد بن مروان گويد: شنيدم امام باقر عليه السّلام ميفرمود: كسى كه ثواب بر عملى از خدا باو برسد و آن عمل را باميد آن ثواب انجام دهد، باو ميدهند، اگر چه حديث چنانچه باو رسيده نباشد.
شرح
- بمضمون اين دو روايت، روايات ديگرى هم وارد شده كه بحد استفاضه رسيده است. و مرحوم مجلسى برخى از آنها را در مرآت العقول ذكر ميكند. اين روايات به أخبار من بلغ معروفست و نتيجه و مضمون آنها به تسامح در ادله سنن مشهور گشته است. و حاصل اين روايات اينست كه:
چنانچه مسلمانى بشنود يا در كتابى ببيند كه اگر كسى مثلا چنين نمازى را بخواند، چنان پاداشى در دنيا يا در آخرت باو داده مىشود، پس اگر او آن نماز را گزارد، خدا آن پاداش را باو ميدهد. اگر چه واقع و حقيقت چنان نباشد، و آن گوينده و كتاب دروغى جعل كرده و يا اشتباه كرده باشند، زيرا كرم و فضل خدا زياد است و بخود اجازه نميدهد كه چون بندهئى باو سوء ظن پيدا كرد و اميدوار شد نااميدش كند، از اين رو فقهاء و دانشمندان اسلامى گفتهاند در باره مستحبات لازم نيست كه هميشه دنبال خبرى صحيح و موثق بگرديم، بلكه باخبار ضعيف و مجهول در اين باره ميتوان استناد كرد، بخلاف واجبات و محرمات كه جز با خبر صحيح و موثق ثابت نگردد. اخبار من بلغ را اصوليين در باب برائت و احتياط ذكر نموده و برخى از محدثين هم در بيان و شرح اين احاديث تفاصيلى ميدهند و در مقدار دلالت و استفاده اصل استحباب از اين اخبار، اشكالات و جوابهائى ذكر نموده و نقض و ابرامهائى كردهاند كه مناسب اين مختصر نيست به مرآت العقول ج ٢ ص ١٠٦ رجوع شود.