قد قيل لا علم له بذاته‌		و قيل لا يعلم معلولاته‌
و مثبت لعلمه بما جعل‌		اما يقول انه عنه انفصل‌
او ليس مفصولا فاما المبتدا		اما هو المعدوم ثابتا بدا
عينا فهذا مذهب المعتزله‌		او ذهبنا الصوفية ذا قائله‌

و همچنين تا ١٢ صفحه ديگر از كتاب منظومه‌اش به اين موضوع ادامه ميدهد، ولى حتى يك سطر آن هم ناظر بهدف قرآن و حديث نميباشد و آن منظور عالى را تأمين نميكند.

خواننده متتبع با اندكى تأمل در اين دو مثال كه ذكر نموديم، ميتواند مثالهاى بسيارى پيدا كند و پس از دقت كافى گفته ما را تصديق نمايد كه: قرآن و اخبار مطالبى را ميگويند كه براى دنيا و آخرت بشر مفيد باشد و مطالب بيهوده و لا طائل تنها در نوشتجات بشر خيالباف پيدا مى‌شود.

سپس مرحوم مجلسى از قول بعضى از محققين نقل ميكند كه: قلب مايه شرف و فضيلت انسانست كه بسبب آن بر معظم مخلوقات برترى يافته است، بوسيله قلب خدا را ميشناسد و بصفات جمال و كمال او آشنا مى‌شود و در آخرت مستعد ثواب و ذخائر الهى ميگردد، پس در حقيقت قلب عالم بخدا، و عامل براى خدا و كوشا بسوى خدا و نزديكى جوينده بخداست و اعضاء و جوارح ديگر بدن پيروان و خدمتگزاران و آلات و ابزارى هستند كه قلب آنها را استخدام كرده و كار ميفرمايد، و خطاب و سؤال و ثواب و عقاب خدا با قلب است پس اگر انسان قلب را شناخت خود را شناخته و چون خود را شناخت خدا را شناخته است (بنحو اختصار).

مرحوم مجلسى سپس براى هر يك از نفس و روح و عقل دو معنى ذكر ميكند كه يكى از آن دو با معنى دوم قلب مطابقت ميكند و در اين باره توضيح بسيارى ميدهد مرآت؟ ج ٢ ص ٢٣٧.

پيداست كه مقصود از قلب در اين حديث شريف معنى دوم آنست و اثبات گوش براى آن از باب استعاره و تشبيه است و مقصود از دميدن فرشته، الهامات و خاطرات پسنديده و خيرى است كه گاهى بدل انسان القا مى‌شود و مقصود از دميدن شيطان وساوس و خيالات فاسدى است كه گاهى او را فرا ميگيرد.

٢-

امام صادق عليه السلام فرمود: قلب دو گوش دارد چون بنده آهنگ گناهى كند، روح ايمان (فرشته يا عقل يا نيروى ايمان) باو گويد: نكن، و شيطان باو گويد بكن، و هر گاه (مشغول ارتكاب گناه شود، مثل اينكه) روى شكم زن زانيه افتاده باشد، روح ايمان از او بر كنار شود.

٣-

امام صادق عليه السلام فرمود، مؤمنى نيست جز آنكه قلبش از درون دو گوش دارد: