ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ١٥٩ - برترى ايمان بر اسلام و يقين بر ايمان

شرح‌

- برخى از اخلاق حميده مانند سخاوت و حيا و غيرت و صبر در بعضى از مردم سرشته شده و فطرى و ذاتى آنها است و صفات نيك ديگرى در همين اشخاص يا اشخاص ديگر بنحو اقتضا و عاريه قرار دارد كه اگر انسان روى آنها تمرين كند و خود را بسختى به آنها وادارد بتدريج ممكن است همان اخلاق و صفات مانند دسته اول ملكه راسخه آنها گردند كه نتوانند از آن تجاوز كنند و دست بردارند، و پيداست كه از نظر واقع و حقيقت بدون ملاحظه‌دار تكليف دسته اول بهتر است و هر كس آنها را طالبتر، ولى از نظر عالم تكليف و ثواب و عقاب فضيلت با دسته دوم است، زيرا آنها با تحمل رنج و مشقت بدسته اول رسيده‌اند و تحمل رنج و مشقت نزد خدا بى‌ثواب و پاداش نباشد.

١٢-

امام صادق عليه السّلام فرمود: خداى تبارك و تعالى ثوابى را كه بر حسن خلق بنده ميدهد مانند ثواب كسى است كه هر صبح و شام در راه خدا جهاد كند.

١٣-

امام صادق عليه السّلام فرمود: خداى تبارك و تعالى پاره‌ئى از اخلاق دوستانش را بدشمنانش عاريه ميدهد تا دوستانش بتوانند در زمان دولت دشمنانش زندگى كنند.

و در روايت ديگر است كه: اگر چنين نبود همه دوستان خدا را ميكشتند.

١٤-

امام صادق عليه السّلام فرمود: هر گاه با مردم آميزش كنى، اگر توانى كه دستت بالاتر از آنكه با او آميزش كرده‌ئى باشد بكن (يعنى در عطا و احسان و ساير آداب معاشرت از او جلو باش) زيرا گاهى بنده در عبادت كوتاهى و تقصير ميكند، ولى حسن خلق دارد و خدا بسبب حسن خلقش او را بدرجه روزه دارى كه بعبادت بپا خيزد ميرساند.

١٥-

بحر سقا گويد: امام صادق عليه السّلام بمن فرمود: اى بحر خوش‌خلقى مايه آسانى امور است.