فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٣٤٩ - واژه نهم «عبادت»

(قُلْ إِنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيايَ وَ مَماتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ\* لا شَرِيكَ لَهُ وَ بِذلِكَ أُمِرْتُ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ\* قُلْ أَ غَيْرَ اللَّهِ أَبْغِي رَبًّا وَ هُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْ‌ءٍ)[١].

بگو: نماز و عبادت و زندگى و مرگم يك‌سره براى خدا پروردگار جهانيان است\* شريك و انبازى براى او نيست، و دستور يافتم كه نخستين سرسپرده باشم.\* بگو: «آيا جز خدا پروردگارى بجويم حال آنكه اوست كه پروردگار همه چيز است؟!».

اسلام در اين آيه و آيات مشابه به معناى اطاعت خاضعانه مطلق و كامل خداست؛ چنان‌كه در سوره صافّات به روشنى بيان شده است:

(فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قالَ يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى‌ فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى‌؟ قالَ يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ\* فَلَمَّا أَسْلَما وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ)[٢].

هنگامى كه همراه او راه بسيار رفت، گفت: «پسرم! من در خواب ديدم كه تو را ذبح مى‌كنم، پس بنگر رأى تو چيست؟» گفت: «پدرم! هر چه دستور دارى اجرا كن، به خواست خدا مرا از صابران خواهى يافت».\* هنگامى كه هر دو تسليم (فرمان الهى) شدند و ابراهيم پيشانى او را بر خاك نهاد.

در آيه اخير، كلمه «أَسْلَمَا» به معناى اطاعت و تسليم محض است؛ چنان‌كه از آيات پيش و پس آن به روشنى معلوم است و بدين ترتيب، معلوم ميشود معناى دقيق‌

[١] . سوره انعام: ١٦٢- ١٦٤.

[٢] . سوره صافات: ١٠٢ و ١٠٣.