فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ١٨٥ - الف) مُلك

در آيه نخست از اين دو آيه و آيات پيش از آن ضمن بيان حاكميّت خدا بر سراسر جهان هستى با جمله‌ «لَهُ الْمُلْكُ‌» كه متضمّن تقديم جار و مجرور بر متعلق است، حصر پادشاهى و سلطنت و حاكميّت در خداى متعال اعلام گرديده است.

اين توهّم كه «مُلك» در اينجا مُلك بر جهان هستى است، نه بر جامعه بشر، نابجاست؛ زيرا روشن است كه مُلك در اينجا با الف و لام جنس آمده و مقيّد به قيد خاصى نشده و حصر آن در ذات بارى‌تعالى به معناى حصر جنس پادشاهى و مُلك و سلطنت در ذات بارى‌تعالى است.

افزون بر اينكه جمله قبل از اين جمله، يعنى‌ «ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ‌» كه خطاب به انسان‌ها است، خود قرينه و سياق روشنى است كه «مُلك» در جمله بعد، مُلك بر جامعه انسانى را نيز شامل مى‌شود.

اين تعبير، يعنى‌ «لَهُ الْمُلْكُ‌» و نظاير آن، كه دلالت بر حصر ملك و پادشاهى در ذات بارى‌تعالى دارد، در قرآن كريم فراوان تكرار شده است. در ذيل به نمونه‌هايى از آن اشاره مى‌كنيم.

آيه چهارم:

(قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ يُحيِي وَ يُمِيتُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ كَلِماتِهِ وَ اتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ)[١].

بگو: «اى مردم! من فرستاده خدا به سوى همه شما هستم؛ آن كس كه پادشاهى آسمان‌ها و زمين، از آن اوست؛ معبودى جز او نيست؛ زنده مى‌كند و مى‌ميراند؛ پس‌

[١] . سوره اعراف: ١٥٨.