اهمیت شناختن و شناساندن دانش ها، کتاب ها و آثار علما و دانشمندان؛ برکسی پوشیده نیست. این کار یک تخصص میان رشته ای است که نیاز به دانستنی های گوناگون و پردامنه دارد.

پرواضح است که در پدیدآوردن اثری از سوی نخبگان هر رشته از علوم، آگاهی از پیشینه ی کار و تجربه ی پیشکسوتان و معاصران، ضرورتی انکارناپذیر است. به ویژه برای نویسنده ی امروزی که از امکانات فراوانی برای دستیابی بر اطلاعات برخوردار است. از این رو بسیاری از دانشمندان مسلمان در چهارده قرن گذشته، به این مهم پرداخته و کتاب های ارزشمندی در معرفی آثار علما و پژوهشگران به رشته ی تحریر درآورده اند. اما آنان به معنای واقعی کلمه، کتاب شناس بودند و تمام عمر بابرکت خود را صرف شناختن و شناساندن نویسندگان، دانشمندان، شاعران، کتاب ها و کتابخانه ها کردند. در این میان، هستند کسانی که سعی کرده اند با گردآوری مطالبی از چند کتاب، خود را در زمره ی چنین ستارگانی قرار دهند. اما کارشناسان و خبرگان این دانش و هنر می دانند که تفاوت کار از کجاست تا کجا؟

شاید سخن نگارنده در معرفی خود از دسته ی دوم، نوعی تظاهر به تواضع تصور شود. اما حقیقت این است که هرکس در این وادی، دستی از دور برآتش دارد، متوجه ژرفای این امر خطیر از یک سو، و گستره ی دانش کتاب شناسان بزرگ و بی نظیر از سوی دیگر هست. بنا براین توقع از خواننده ی گرامی این است که کتاب حاضر را تمرینی در راه تلمذ از آستان بزرگان دسته ی نخست به شمار آورند. باوجود این تلاش فراوانی شده است تا کاری جامع و مفید عرضه شود. هرچند ممکن است کاستی هایی در آن راه یابد.

جرجان، سرزمینی است کهن؛ با تاریخی پرفراز و نشیب. در متون باستانی، نام آن را ورکان و هیرکان نوشته اند. این شهر تا چند قرن به نام جرجان شناخته می شد. اما پس از ویرانی های ناشی از حمله ی مغولان و تیموریان، نام آن به استرآباد تغییر یافت.

ولایتِ پهناور جرجان، که منطبق با شهرهای گنبدکاووس و گرگان امروزی است، پیش از اسلام، شهری آباد و پرجمعیت بود. پس از ظهور دین مبین اسلام نیز، هم چنان از اهمیت و نقش موثری برخوردار است. نقش بزرگان و دانشمندان این شهر، در دوره صفویان، پررنگ تر شد. آنها در تحکیم پایه های دولت شیعی صفویان و رشد و توسعه ی دانش در تبریز، قزوین و اصفهان (پایتخت های صفویان)، سهم بسزایی داشتند.