محمد بن علی جرجانی، شخصیت و کیفیت درس استادش «علامه حلی» را بسیار ستوده است. او هم چنین شیفته ی آثار «خواجه نصیر الدین طوسی» بود و آنها را بر آثار سایر علما و حکمای «شیعه» ترجیح می دهد.

به نظر می رسد، محمد بن علی جرجانی مدتی نیز در «نجف اشرف» اقامت گزید و از محضر علمای آن حوزه نیز بهره برد.

جرجانی، نویسنده و محققی پرکار بود. در یکی از آثارش، فهرست کتاب های خود را بیش از ٣٠ اثر برشمرده است.

او هم چنین به دلیل علاقه زیاد به آثار «خواجه نصیر الدین طوسی»، آنها را به عربی ترجمه کرده است تا عرب زبانان نیز از مطالب آنها بهره مند شوند.

محل و مکان مرگ محمد جرجانی مشخص نیست. سال مرگش نیز دقیق نیست. لیکن مسلماً تا سال ٧٢٨ه-.ق. زنده بود و پس از این سال ها بدرود حیات گفته است.

آثار:

١. الابحاث فی تقویم الاحداث

محمد بن علی جرجانی در این کتابت به اثبات امامت علی بن ابی طالب (ع) و یازده امام (ع) دیگر پرداخته و به شبهات مطرح در این خصوص پاسخ گفته است.

هم چنین در مورد غیبت امام زمان (عج) و شبهات مربوط به عمر طولانی آن حضرت، علایم ظهور و دیگر مسایل پاسخ داده است.

عقاید و افکار «زیدیه» را نقد و به عنوان فرقه ای که درجا می زند، رد کرده است.

جرجانی این کتاب را یک مقدمه و ده فصل و یک خاتمه تنظیم، و به سال ٧٢٨ه-.ق. پایان برده است.

آغاز آن چنین است:

«الحمدلله مستحق الحمد و الحمد من الآئه و مستوجب الشکر و الشکر موجب لمزید نعمائه...»

نسخه های خطی:

به گزارش «آقابزرگ»، یک نسخه ی خطی در «کتابخانه ی حاج شیخ محمد سلطان المتکلمین» در «تهران» موجود است.

هم چنین به گزارش «دایرهالمعارف بزرگ اسلامی»، یک نسخه ی خطی نیز در «کتابخانه ی آستان قدس رضوی (ع)» موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢. الاخلاق النصیریه فی تعریب الاخلاق الناصریه

اخلاق ناصری از آثار بسیار گران قدر «خواجه نصیر الدین طوسی» در اخلاق اسلامی است. محمد بن علی جرجانی آن را به عربی بازنویسی کرده و «الاخلاق النصیریه» نامیده است.

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٣. الاشارات فی علم البلاغه و المعانی و البیان و البدیع

گویا کتاب مستقلی است که در علم بلاغت، معانی، بیان و بدیع نگاشته است. این کتاب با عنوان «الاشارات و التنبیهات فی علم البلاغه و المعانی و البیان و البدیع» نیز نامیده شده است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی عکسی در «کتابخانه ی جامع بایزید استانبول» «ترکیه» به شماره ٢٧٣٨/١ در ٨٢ برگ، کتابت