اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٦٢٣ - «سید محمدباقر بن محمد حسینی استرآبادی مشهور به میرداماد»
میرداماد شخصیت های بزرگی چون «سید محمدتقی بن ابوالحسن حسینی استرآبادی»، «سید نظام الدین احمد بن زین العابدین بن علوی عاملی»، «سید عبدالحسیب بن احمد بن زین العابدین علوی عاملی»، «سید محمدباقر مشهدی»، «شمس الدین جیلانی»، «میر لوحی»، «قطب الدین اشکوری»، «زلالی خوانساری» و «ملا صدرای شیرازی» را پرورید.
در دانش و ادب میرداماد، حدت فهم و جودت طبع وی، حافظه ی فوق العاده و تقوای عالی این عارف بزرگ، هرچه بنویسیم قطره ای از دریاست؛ زیرا این مختصر اجازه سخن درباره ی آن اقیانوس دانش را به ما نمی دهد.
خلاصه آنکه، در فلسفه و حکمت، نظام جدیدی را پایه گذاری کرد که به «مکتب اصفهان» شهرت دارد و در همه ی علوم و فنون عصر خود آثار جاودانی از خود برجای نهاد.
نزدیک به صد اثر را به او نسبت می دهند. در اینجا آنچه را که قابل دسترسی بود می شناسانیم.
میرداماد به سال ١٠٤١ه-.ق. در «نجف اشرف» چشم از جهان فروبست و در همانجا به خاک سپرده شد.
آثار:
١. آداب اذکار و احراز برای قضائ حوائج
ظاهراً اثری است در ادعیه و اذکار منقول از ائمه ی اطهار علیهم السلام.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران» به شماره ٩/٧٨ در یک مجموعه ١١٦ برگ موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٢. اثبات سیاده المنتسب بالام الی هاشم
ذیل عنوان «رساله فی ان المنتسب بالام کان سیداً» معرفی شده است.
٣. اثبات ولایت حضرت علی (ع)
همان طور که از نام کتاب آشکار است، رساله ای است در اثبات ولایت حضرت علی علیه السلام با استناد به ادله ی عقلی و اخبار صحیح.
نسخه های خطی:
هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٤. الاثناعشریه (عیون المسائل) (خلعیه)
ظاهراً این اثر با کتاب عیون المسائل وی یکی است. از آنجا که خود میرداماد کتابش را با نام های متفاوت خوانده است، فهرست نویسان دچار اضطراب گشته اند.
میرداماد در اجازه ای که برای کاتب یکی از نسخه های این کتاب نوشته، آن را «خلعیه» نامیده است.
در کتاب «الرواشح السماویه» نیز این کتاب را «عیون المسائل» خوانده است.
باوجود این فهرست نویسان کتاب «الاثناعشریه» یا «الاثنی عشریه» را جدای از دو کتاب یاد شده ی فوق ثبت کرده اند. ما نیز از شیوه ی آنان تبعیت کردیم و جداگانه آوردیم.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی حقوق و علوم سیاسی اقتصادی تهران» به شماره ١٠ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران» به شماره ٨/١٨٣٧ در یک مجموعه ٤٧٠ برگ، با عنوان «عیون المسائل یا اثنی عشریه» موجود است.