اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٥٩١ - «محمد بن علی جرجانی»
کتاب عدهالنجاه در یک مقدمه و دو باب تنظیم شده است. مقدمه در بیان همزه است. باب اول: در بیان دو همزه که در یک کلمه جمع شوند و این در چهار فصل است. باب دوم: در دو همزه که در دو کلمه جمع شوند. تالیف کتاب، در روز دوشنبه ١٢ ذی قعده ٩٣٥ه-.ق. در «مکه» پایان یافته است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٧١٠ موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٢. الضوء المنیر فی الادغام الکبیر و الصغیر
این رساله نیز در تجوید قرآن و مسائل مربوط به ادغام کبیر و صغیر در یک مقدمه و دو باب است. آغاز آن چنین است:
«الحمدلله الذی تفضل علینا بجزیل النعم و جعل اهل القرآن اهله و خاصته بالجود و الکرم»
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٤/٧١٠ در مجموعه ٨٧ برگ موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
فهرست نسخه های خطی کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره) ٢/٣٠٦-٣٠٧.
«محمد بن علی جرجانی»
قرن ٦ه-.ق.
درباره ی «محمد بن علی جرجانی» از علمای قرن ششم ه-. ق. هیچ اطلاعی در هیچ منبعی جز آنچه «آقابزرگ» ذیل یک اثر با عنوان «الثاقب فی المناقب» وی دارد، نداریم.
«آقابزرگ» او را معاصر «ابن شهرآشوب، محمد بن علی» متوفای ٥٨٨ه-.ق. دانسته است. سپس اضافه می کند، چون به هیچ شرح حالی از این مرد در منابع موجود دست نیافتیم، احتمال دادیم که این کتاب همان «ثاقب المناقب» «محمد بن علی بن حمزه طوسی» باشد.
آثار:
الثاقب فی المناقب
نسخه های خطی:
«آقابزرگ» یک نسخه از آن را در مجموعه بعض متاخرین دیده است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
الذریعه ٥/٤.
«محمد بن علی عبدکی جرجانی»
بعد از ٣٦٠ه-.ق.
«ابواحمد» یا «ابومحمد، محمد بن علی بن عبدک (عبدالکریم) جرجانی» از فقیهان، متکلمان و محدثان سده ی چهارم ه-. ق. است.
شهرت او به «ابن عبدک» و «عبدکی» از آن روی است که نیایش «عبدالکریم» نام داشت.
کنیه اش را مرحوم «نجاشی» «ابوجعفر» نوشته و با تعبیر جلیل القدر او را ستوده و از «شیعیان» برشمرده است.
«شیخ طوسی» نیز او را از بزرگان متکلمان امامیه توصیف کرده است.