الانساب ٥٩٩؛ تاریخ التراث العربی ١/٣٧١، ٤٥٩؛ تاریخ الاسلام (حوادث سنه ٤٠١-٤٢٠) ١٧٨-١٧٩؛ دانشنامه مشاهیر یزد ٣/١٦٧٧-١٦٧٨؛ سیر اعلام النبلاء ١٧/٢٨٦-٢٨٧؛ شذرات الذهب ٣/٥١؛ العبر فی خبر من غبر ٣/٩٩؛ طبقات الشافعیه الکبری ٥/٣٠٣؛ فهرس مخطوطات دارالکتب الظاهریه ٤٣٤؛ معجم المولفین ٨/١٩٥؛ المعین فی طبقات المحدثین ١٢١.

«محمد بن ابراهیم استرآبادی»

قرن ٤ه-.ق.

«ابوزرعه محمد بن ابراهیم بن عبدالله بن محمد بن بندار بن سهل بن اسحاق بن سعید بن عبدالواحد استرآبادی»، ملقب و منسوب به «یمنی»، از محدثان قرن چهارم ه-. ق. است.

از آنجا که ابوزرعه، پس از رشد و تحصیل در «استرآباد»، به «یمن» هجرت کرد، در آنجا ساکن شد و ازدواج کرد، به همین جهت «یمنی» نامیده می شود.

بنا به گزارش «سهمی» در «تاریخ جرجان»، ابوزرعه محمد بن ابراهیم استرآبادی، سفرهای علمی طولانی داشت و از علما و شیوخ «خراسان»، «شام»، «جزیره»، «مصر»، و «عراق»، احادیث بی شماری شنیده و آنها را در کتاب هایی گردآورده است.

او سرانجام به زادگاه خویش بازگشت و در «استرآباد» دیده از جهان فروبست.

آثار:

کتب احادیث

برای کتاب ها و یادداشت های حدیثی ابوزرعه، در منابع تاریخی و شرح حال نگاری، نام مشخصی ذکر نشده است. لیکن امثال «سهمی»، تصریح کرده اند که: بسیار سفر کرد، بسیار حدیث شنید و بسیار حدیث نوشت و گردآورد.

از آنجا که «ابوحمزه سهمی» مطالب زیادی از وی حکایت می کند، به نظر می رسد کتاب ابوزرعه را دیده است.

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

منابع:

تاریخ جرجان سهمی ٣٢٠، ٣٩٤، ٤٠٩، ٤٣٨، ٤٦١، ٥٠٨، ٥٤٠-٥٤١، ٥١٢؛ تذکره الحفاظ ٣/٩٩٨-٩٩٩؛ سیر اعلام النبلاء ١٧/٤٨-٤٩؛ طبقات الحفاظ ٣٩٦.

«محمد بن ابوطالب استرآبادی»

قرن ١٠ه-.ق.

پیش تر ذیل مدخل «ابوطالب استرآبادی»، «محمد استرآبادی» و «سید جمال الدین محمد استرآبادی» به این نکته اشاره شد که به دلیل وجود چند تن ابوطالب استرآبادی و محمد استرآبادی، شرح حال آنان دچار آشفتگی شده است. اینک ذیل مدخل «محمد بن ابوطالب استرآبادی» نیز با چنین وضعیتی روبرو هستیم.