الرضویه ١٢١؛ کشف الظنون ١/٦٢٦، ٦٩٢ و ٢/١٠٢١، ١٢٧٢، ١٣٥٨، ١٣٧٠-١٣٧٦، ١٦٤٨، ١٨٥٥؛ لغت نامه ی دهخدا (ذیل حسن) ٥٨٣؛ مرآهالجنان ٤/١٩١؛ مرآه الکتب ٢/١٠٩-١١٢؛ مصادر التراث فی المکتبات الخاصه فی الیمن ٢/٣٤١؛ معجم الاصولیین ٢/٥٥؛ معجم التراث الکلامی ٣/٤٢-٤٣ و ٤/٨٥ و ٥/٢٢٢؛ معجم المولفین ١/٥٨٦ و ٣/٢٨٣؛ معجم مولفی الشیعه ٢٣؛ مع موسوعات رجال الشیعه ١/٢٦، ٤٠، ٨٥، ٢٣٨، ٦١٧ و ٢/٤٠٤ و ٥/٢٢١-٢٢٢مکاتبات رشیدی ٦٦؛ موسوعه اعلام العلماء و الادباء العرب و المسلمین ١/٥٤٤-٥٤٧؛ الموسوعه المیسره فی تراجم ائمه التفسیر و الاقراء و النحو و اللغه ١/٦٦٥؛ میراث اسلامی ایران٢/٦٣٥ و ٨/٤٦٨ و ١٠/٦٤٤؛ النجوم الزاهره ٩/٢٣١؛ الوافی فی الوفیات ١٢/٥٤؛ هدیه العارفین ١/٢٨٣.

«حسن بن محمد بن گرشاسپ استرآبادی»

قرن ٩ه-.ق.

اندک آگاهی که از شرح زندگانی و آثار «حسن بن محمد بن گرشاسب (گرشاسپ) استرآبادی» داریم، گزارش مرحوم «آقابزرگ» در «الضیاء اللامع» است.

وی نسخه ای از «شرایع الاسلام» «علامه حلی» را به خط و کتابت «حسن بن محمد بن گرشاسف» (گرشاسپ) دیده است. تاریخ کتابت این نسخه ٢٤ محرم ٨٨٧ه-.ق. است.

«آقابزرگ» در همان گزارش، حسن استرآبادی را از علما برشمرده ولی اثر تالیفی به او نسبت نداده است.

لیکن گزارش «آقابزرگ» با آنچه در «فهرست نسخه های خطی کتابخانه ی آستان قدس رضوی»، می توان به دست آورد، تکمیل می گردد.

زیرا در آن فهرست رساله ای با عنوان «رساله در اعمال و عبادات» از تصنیفات و تالیفات «حسن بن محمد گرشاسب» گزارش شده است.

سال کتابت این اثر، ١٢٣٤ه-.ق. است به نظر می رسد این تاریخ به سال استنساخ مربوط می شود و نمی تواند مبنای تاریخ تالیف از سوی مولف قرار بگیرد.

اما اگر اثر یاد شده به خط مولف باشد، در آن صورت از علمای قرن ١٣ه-.ق. به شمار می رود و با تشخیص مرحوم «آقابزرگ» تناقض پیدا می کند.

به هر روی، حسن بن محمد بن گرشاسپ که در عربی «کرشاسف» تعبیر شده است، از علمای «استرآباد» در قرن نهم ه-. ق. به شمار آمده است.

آثار:

رساله ای در اعمال و عبادات

این رساله شامل مجموعه اعمال و ادعیه برای روزها و ماه های قمری است. مولف سعی کرده، عبادات توصیه شده از سوی ائمه هدی -علیهم السلام - را به زبان فارسی گوشزد کند.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستان قدس رضوی (ع)» به شماره ٣/١٦٠٥٤ کتابت سال ١٢٣٤ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

منابع:

طبقات اعلام الشیعه (الضیاء اللامع) ٦/٤٣؛ فهرست نسخه های خطی آستان قدس رضوی (ع) ١٤/٢٦٣.