بر اساس همین گزارش شاید وی در دوره صفوی می‌زیست. هر چند که تعیین زمان حیات در محدوده‌ی ٣٠٠ سال چندان مفید نیست؛ اما تا حدودی دوران زندگانی وی را مشخص می‌کند.

مرحوم «آقابزرگ» ضمن نقل مطالب «ریاض العلما»، اضافه می‌کند که شاید وی همان عز الدین بن شمس‌ الدین محمد بن حسن استرآبادی از علمای قرن دهم ه-. ق. است.

هم چنین «آقابزرگ» در «الذریعه»، از شخص دیگری نیز با همین نام و لقب سخن گفته است. او ذیل اجازات، از «عز الدین حسین بن ابراهیم بن یحیی استرآبادی» سخن گفته است.

گویا «حسین بن ابراهیم استرآبادی» به سال ٧٠٨ه-.ق. از «علامه حلی» اجازه دریافت کرده است.

از آنجا که این احتمال هیچ مستندی ندارد، خود او نیز هر دو شخصیت یاد شده را جداگانه ذکر کرده است. ما نیز به طور جداگانه نقل می‌کنیم.

آثار:

رساله مختصرُ فی ضبط الاشکال الاربعه المنطقیه و احکامها

نسخه های خطی:

مرحوم «افندی» یک نسخه ی خطی از این رساله را در «اردبیل» دیده است. اما مشخص نکرده است که نزد چه کسی و کدام کتابخانه ی دیده است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

منابع:

اعیان الشیعه ٥/٤٥٧؛ دایرهالمعارف تشیع ٢/١٠٤؛ الذریعه ١/١٧٧؛ ٢١٤؛ ریاض العلماء ٢/٣٥؛ طبقات اعلام الشیعه (احیاءالداثر) ٤/٥٩-٦٠.

«حسین بن سعد (اسعد) مویدی دَهستانی»

قرن ٧ه-.ق.

آگاهی ما از زندگانی و شرح حال «حسین بن سعد یا اسعد مویدی» بسیار اندک است. از مقدمه ای که وی بر کتاب «جامع الحکایات» نوشته، چنین برمی آید که با «عز الدین طاهر فریومدی»، وزیر «خراسان» در عهد «ایلخانان»، معاصر بود.

از آنجا که حسین دهستانی کتابش را به نام «خواجه عز الدین طاهر فریومدی» ترتیب داده است، زندگانی او در قرن هفتم ه-. ق.، قطعی می گردد. لیکن ابهامات دیگری در شرح احوال وی وجود دارد.

از جمله ابهامات اینکه: به درستی مشخص نیست، آیا نسبت وی دهستانی با کسر دال است یا دهستانی با فتح دال؛ زیرا زمانی حسین دهستانی را از مردم «جرجان» و «استرآباد» محسوب می توانیم به حساب آوریم که نسبت او را با فتح دال بخوانیم.

شاید از زندگانی وی در منطقه ی «خراسان» و شمال «ایران»، بشود احتمال داد که دهستانی با فتح درست است؛ زیرا «دهستان» از توابع «هیرکانی» (گرگان) بود.

هم چنین کلمه «مویدی» و گاهی «رسایی» و ایضاً «رهبانی»، به د نبال نام وی در برخی فهرست ها ذکر شده است. نگارنده نتوانست از این نسبت ها مطلب خاصی را استنباط نماید.

در هر حال، اگر حسین بن سعد یا اسعد را از «دهستان» «جرجان» و «استرآباد» به شمار آوریم، در آن صورت یکی دیگر از نویسندگان و مترجمان این سرزمین با آثار ذیل معرفی می گردد:

آثار:

جامع الحکایات

کتابت جامع الحکایات در واقع ترجمه کتاب «الفرج بعد الشده» «ابوعلی محسن بن ابوالقاسم علی تنوخی» متوفای ٣٨٤ه-.ق. است.