چاپ دیگر آن به سال ١٩٥٥م. با عنوان «شرح قصیده فارسی خواجه ابوالهیثم احمد بن حسن جرجانی» که همان شرح «محمد بن سرخ» است، با تصحیح و مقدمه فارسی و فرانسوی «هانری کربن» و «محمد معین» در «تهران» به وسیله «ایران شناسی انستیتو ایران و فرانسه» در ١٢٥ + ١١٣ صفحه، چاپ گردید.

انتشارات «طهوری» شرح «ناصرخسرو قبادیانی» را با عنوان «جامع الحکمتین» به سال ١٣٦٣ در ٣٦٢ صفحه منتشر کرده است. پس از آن نیز چاپ شده است.

منابع:

اثرآفرینان ١/١٩٧؛ اشعار پراکنده قدیم ترین شعرای فارسی زبان از حنظله بادغیسی تا دقیقی ٥٢-٦٣؛ ایرانیکا ذیل (ابوالهیثم احمد بن حسن جرجانی)؛ تاریخ ادبیات در ایران، صفا ١/٥٢١-٥٣١؛ تاریخ نظم و نثر در ایران ١/٥٤؛ تاریخ و عقاید اسماعیلیه ١٩٧؛ تتمه صوان الحکمه ١٣٢؛ جامع الحکمتین ٣٤١-٣٤٤؛ دایرهالمعارف تشیع ١/٤٤٨؛ دایرهالمعارف بزرگ اسلامی ٦/٤٠٩-٤١٠؛ الذریعه ٩/٢٦٠؛ سرزمین جام و رجال آن ٤٧؛ شرح قصیده فارسی خواجه ابوالهیثم احمد بن حسن جرجانی، مقدمه، ٨، ١٠-١١؛ فرزانگان مازندران ١/٣١١؛ فرهنگ سخنوران ٢٥؛ فیلسوف ری ١٣٢؛ مجله یادگار سال دوم، شماره هشتم، ٩-١١؛ مجله یغما، سال چهارم، ١٧٦-١٧٩.

«احمد بن تاج الدین حسن بن سیف الدین استرآبادی»

قرن ١٠ه-.ق.

عالم، فاضل، تاریخ نگار و پژوهشگر شیعی از قرن دهم ه-. ق.، یکی دیگر از بزرگان «استرآباد» است. گفته میشود پدرش «سیدی علوی» از فرزندزادگان «موسی مبرقع» بود. گویا او در «هرات» میزیست. به «بیرجند» نقل مکان کرد و در آنجا سکنا گزید.

او به دست «اسماعیلیان» کشته شد و در روستای «شاخن» از توابع «درخش»، آرمید. این سخن از آنجا نشات میگیرد که امروزه آرامگاهی به نام «تاج الدین حسن» در آن روستا وجود دارد.

برخی مانند «سید عبدالله شرف الدین»، وی را با «احمد بن سیف الدین استرآبادی» یکی دانسته است. اما این نظر صحیح به نظر نمیرسد؛ زیرا احمد بن سیف الدین به تصریح «آقابزرگ» و کتابهای خطی که از وی باقی مانده است، به سال ١٢٠٨ متولد و به سال ١٢٩٣ه-.ق. فوت کرده است.

«آقابزرگ»، «سلطان محمد بن تاج الدین» صاحب «تحفه المجالس» را برادر احمد بن تاج الدین حسن دانسته است. از آنجا که «سلطان محمد» در کتابش، از «آثار احمدی» بسیار نقل کرده است؛ نظر «آقابزرگ» تقویت میگردد.

هم چنین فهرست نویسان نسخه های خطی، نام جد «سلطان محمد بن تاج الدین حسن» را نیز «سیف الدین استرآبادی» نوشتهاند. و این دو تن (احمد و محمد) در یک زمان میزیستند.

به هر روی از شرح زندگانی، تحصیلات و آثار او آگاهی درستی در دست نیست. تنها یک کتاب، که گویا محصول دوران زندگانی او (از جوانی تا پیری) است، از حوادث روزگار به سلامت جسته و به یادگار مانده است.

آثار:

آثار احمدی (روضه النبی (ص) فی الآثار المصطفوی)

احمد استرآبادی، این اثر تاریخی و کلامی را به زبان فارسی و طی سالیان دراز جمعآوری کرده است.