اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٢٤٢ - «عبدالله بن محمد جرجانی»
کتاب الکامل مورد استفاده بسیاری از علمای حدیث قرار گرفته و آن را به حٌسن قبول و جامع بودن توصیف کردهاند.
او در این اثر محدثان و راویان ضعیف و کسانی که دربارهی آنان طعن وجود دارد، برشمرده است. برای اظهار نظر دربارهی هر راوی، حدیث یا احادیثی نقل و موارد ضعف و نقصان را متذکر شده است.
به نظر اکثر صاحب نظران «اهل سنت»، وی در این خصوص عدل و انصاف را رعایت کرده و اگر ازکسی انتقاد کرده بجا و با دلیل بوده و اگر از کسی دفاع کرده دفاعش قابل قبول است.
نسخه های خطی:
٥ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دارالکتب المصریه» به شماره ١٥٦، ٩٥، ٩٦، ٩٩ و ٩٤ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دارالکتب الظاهریه» «دمشق» موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی احمد ثالث» در «استانبول» موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی فیض الله» ملحق به «کتابخانه ی ملت» «استانبول» موجود است.
٣ نسخه ی خطی دیگر در «دارالکتب المصریه» وجود دارد. ٢ نسخه از آنها به شماره ٩٣ و ٥٨ در بخش مصطلح الحدیث و ١ نسخه به شماره ٩٣ در بخش اصول الحدیث موجود است.
نسخه های چاپی:
کتاب الکامل مکرر چاپ شده است. یکی از بهترین چاپها، با تحقیق «شیخ عادل احمد عبدالمومن» و «شیخ علی محمد معوض» همراه با دکتر «عبدالفتاح ابوسنه»، استاد دانشگاه «جامعه الازهر» به سال ١٤١٨ه-.ق. در ٩ مجلد وزیری، توسط دارالکتب العلمیه «بیروت» انجام گرفته است.
منابع:
اثر آفرینان ١/١٢٨؛ الاعلام زرکلی ٤/١٠٣؛ الانساب سمعانی ٣/٢٣٨؛ ایضاح المکنون ٢/٢٧٤؛ البدایه و النهایه ١١/٣٠٢؛ تاریخ التراث ١/٣٩٩؛ تاریخ الاسلام (حوادث سنه ٣٥١-٣٨٠) ٣٣٩؛ تاریخ جرجان سهمی، مقدهه و ٤٤٣؛ تذکره الحفاظ ٣/٩٤٠؛ دانشنامه اسلام و ایران ٥/٧٠٣؛ ریحانه الادب ١/٤٠١-٤٠٢؛ سیر اعلام النبلاء ١٦/١٥٤؛ شذرات الذهب ٣/٥١؛ طبقات الحفاظ ٣٨٠؛ طبقات الشافعیه الکبری ٣/٣١٥؛ العبر فی خبر من غبر ٢/١٢١؛ فرهنگ بزرگان اسلام و ایران ٣٠٤؛ فرهنگ زندگی نامهها ١/٥٧٨؛ کشف الظنون ١٢٧٨، ١٣٨٢؛ الکنی و الالقاب ١/٣٥؛ اللباب ١/٢٧٠؛ لغت نامه ی دهخدا ٣٢٩؛ مختصر تاریخ دمشق ١٣/١٣١؛ مرآه الجنان ٢/٣٨١؛ مشاهیر دانشمندان اسلام ٢/٢٣٥؛ معجم البلدان ٢/١٢٢؛ معجم المولفین ١/١٩٣ و ٦/٨٢؛ المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک ١٤/٢٤٤؛ موسوعه الاسلامیه ٢/٢١٨؛ موسوعه طبقات الفقهاء ٤/٢٤٢-٢٤٣؛ النجوم الزاهره ٤/١١١؛ الوافی بالوفیات ٧/٣١٨؛ هدیه العارفین ١/٤٧٧.
«عبدالله بن محمد جرجانی»
٠٠٠ - بعد از ٩٧٦ه-.ق.
از فضلا، محققین و دانشمندان شیعی مذهب «جرجان» در قرن دهم هجری، «عبدالله بن محمد بن حسن حسینی جرجانی» است. منابع در شرح حال و تعیین نام و تاریخ وفات وی دچار آشفتگی شدهاند. برخی منابع مانند: مرحوم «مدرس تبریزی» در «ریحانه»، نام او را عبدالله و لقبش را جمال الدین آورده است.
«دهخدا» نیز به تبعیت از آن، شرح حال وی را ذیل جرجانی، عبدالله بن محمد آورده است. سایر منابع نام وی را جمال الدین و نام پدرش را عبدالله نامیدهاند.