اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٦٤٨ - «سید محمدباقر بن محمد حسینی استرآبادی مشهور به میرداماد»

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٩٥. خلسه الملکوت

خلسه در عرفان و حکمت به حالتی گفته می شود که عارف به اوج جذبه ی اشراق رسیده و انسان آگاهی خاصی از خود و جهان هستی به دست می آورد.

این نوع خلسه با آنچه از طریق هیپنوتیزم یا مدیتیشن و دیگر راه های غیر مشروع حاصل می گردد، متفاوت است.

گفته می شود دو خلسه از میرداماد نقل شده است که ذیل «خلعیه» خواهد آمد.

اما این اثر که از آثار بسیار مهم میرداماد در فلسفه توصیف شده است، مباحث علوم با دیدگاه فلسفی است نه بیان حالت خلسه و حکایت از آن.

نسخه های خطی:

٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ٣/١٨٤٥ در ٥٧ برگ و شماره ١٨/١٨٠٣ در یک مجموعه ٤٠٧ صفحه، کتابت سال ١٢٦٧ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی ملک تهران» به شماره ١/١٦٨٨ در مجموعه ١٤٠ برگ، کتابت سال ١١٢٥ه-.ق. موجود است.

٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران» به شماره ١/٦٨٣ در ١٣٨ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. و شماره ٢/٦١٤ در ١١٧ برگ، کتابت سال ١٢٦٤ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

در حاشیه قبسات چاپ شده است.

٩٦. خلعیه

خلع به معنای کندن لباس از تن یا کندن کفش از پا است. این اثر را از آن روی خلعیه نامیده اند که در حالت جذبه ی اشراقی، انگار روح انسان از تنش جدا و کالبدش کنده می شود.

میرداماد که در اوج صفای باطنی و جذبه ی قدسی می زیست، گاهی دچار خلسه انجذاب می گشت. دو خلسه ی روحانی برای وی نقل شده است. یکی به تاریخ رمضان ١٠١١ه-.ق.، پس از نماز عصر و در شهر قم. دومی به تاریخ ١٤ شعبان ١٠٢٣ه-.ق.

متن توصیفی این خلسه ها، شاید املا یا حکایت نفسی است که برای میرداماد در خلوت و هنگام ذکر روی داده و شاگردانش آن نقل و توصیف را نگاشته اند.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٦/١١٦١٧ در ٢ برگ موجود است.

٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ٤/٢٠٦ در یک مجموعه ٢٤٤ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق.، شماره ١٤٦٤ (١٤٠٥) در ٢٧٢ برگ و شماره ٤/٧٦٦ در ١ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران» به شماره ٧/٧٦٤ در یک مجموعه ١٥٣ برگ، کتابت سال ١٢٧٩ه-.ق. موجود است.

٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران» به شماره ٤/١٨٣٧ و ١٠/١٨٣٧ در یک مجموعه ٤٧٠ برگ، با عنوان «الرساله الخلعیه القدسیه الملکوتیه الباقریه ادام الله مجد مصنفها» و شماره ٥/٢٥٢٥ در ٣٤ برگ موجود است.

نسخه های چاپی:

«هنری کربن» آن را در یادنامه «ماسینیون» به سال ١٩٥٦م. در «دمشق» از صفحه ٢٧٨-٣٣١ چاپ کرده است.