اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٤٨٣ - «شمس الدین محمد عجیبی گرگانی»

«شمس الدین محمد عجیبی گرگانی»

قرن٦ه-.ق.

درباره ی نسبت «شمس الدین محمد عجیبی»، و اینکه جرجانی یا جوزجانی است، اختلاف نظر وجود دارد. قدیمی ترین شرح حال نگار درباره ی او، «عوفی» در «لباب الالباب»، است که او را جوزجانی می نامد. باوجود اینکه عوفی تقریباً با عجیبی معاصر و به زمان حیاتش نزدیک بود، اما مطلب زیادی درباره ی وی ننوشته است. فقط عجیبی را شاعری صاحب ذوق توصیف کرده است.

«آقابزرگ» نام او را «شمس الدین محمد عجیبی جرجانی» ثبت کرده است. اگر تشخیص مرحوم «آقابزرگ» در تعیین نسبت جرجانی را بپذیریم، در آن صورت یکی از شاعران «جرجان» محسوب می گردد.

براساس استنباطی که نویسندگان «دانشنامه ادب فارسی در افغانستان» از اشعار عجیبی کرده اند، معتقد هستند که وی از شاعران دربار سلجوقیان است.

گویا مدیحه گوی «بهاء الدین سام بن حسین غوری» (٥٤٤-٥٤٦ه-.ق.) بوده است.

همین «دانشنامه» تصریح دارد که «سعید نفیسی» در «تاریخ نظم و نثر»، شمس الدین محمد عجیبی را به اشتباه، شاعر سده ی دهم ه-. ق. و مداح «سام میرزای صفوی» تصور کرده است.

آثار:

دیوان

مجموعه اشعار عجیبی جرجانی است.

نسخه های خطی:

«آقابزرگ» از کتاب «امتحان الفضلا» نقل می کند که وی یک نسخه ی خطی از کتاب عجیبی را به خط «ملا معروف» دیده است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

منابع:

آتشکده ی آذر ١٥٨؛ تاریخ نظم و نثر در ایران ١/٩١ و ٢/٦٨٦؛ تذکره ی روزروشن ٤٤٥؛ تذکره ی نصرآبادی ٤٩٢؛ دایرهالمعارف آریانا ٣/٤٧٢-٤٧٣؛ دانشنامه ادب