اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٥٨٥ - «سید محمد بن علی جرجانی»
«سید محمد بن علی جرجانی»
٠٠٠-٨٣٨ه-.ق.
«شمس الدین یا نور الدین محمد بن میر سید شریف علی بن محمد حسینی جرجانی»، متکلم پرآوازه، استاد منطق و ادیب قرن نهم ه-. ق.، از دانشمندان بزرگ «جرجان» در «شیراز» است.
از سال و شهر تولد وی آگاهی در دست نیست. به احتمال زیاد در «شیراز» متولد شده است؛ زیرا پدرش «میر سید شریف» بیشتر روزگار خویش را در «شیراز» گذراند.
سید محمد جرجانی در «شیراز» رشد کرد و هم در آنجا دانش آموخت. اما از نام استادان وی اطلاعی نداریم. بدیهی است که از محضر پدرش «میر سید شریف جرجانی» بهره برده است.
او عاقبت در «شیراز» درگذشت و هم در آنجا مدفون گشت.
آثار سید محمد جرجانی حواشی و شروح بر آثار پدرش و دیگر علمای بزرگ اسلام است.
آثار:
١. تجوید قرآن کریم
این رساله در علم تجوید به زبان فارسی در یک مقدمه، شش باب و یک خاتمه تنظیم شده است.
مرحوم «آقابزرگ» از متن کتاب چنین استفاده کرده است که مولف در آغاز تالیف این اثر، ساکن «مکه» بوده است.
این سخن از عبارت آغاز کتابت استفاده می شود. آنجا که می گوید: «الحمدلله الذی هدانا للایمان و رزقنا مجاوره بیته و تلاوه القرآن»
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی را «آقابزرگ» در نزد «شیخ محمدرضا نائینی» گزارش داده است.
٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آستانه حضرت فاطمه معصومه (س)» به شماره ٤/٧٤٩ در ٧٥ برگ، کتابت سال ٩٩٣ه-.ق. و شماره ٢/٣٩٧ در ٢٤ برگ موجود است.
٧ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ١/١١٨٦١ در ٢٣ برگ، کتابت سال ١٢٨٨ه-.ق.، شماره ٢٢٢٦ در ٥٥ برگ، شماره ٨٥٥٢ در ٥٢ برگ، کتابت سال ١٣٤١ه-.ق.، شماره ١٦٠٢ در ١٤٢ برگ، کتابت سال ١١٣٢ه-.ق.، شماره ٩٩٥١ در ٢٢٩ برگ، کتابت سال ١٠٥٦ه-.ق.، شماره ٨٧١٠ در ٦٧ برگ، کتابت سال ١٣٤٢ه-.ق. و شماره ٢/١٢٨٧٢ در ٤٨ برگ، کتابت سال ١٢٧٣ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران» به شماره ٢/٢٥٢٠ در ١١٠ برگ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مدرسه ی عالی شهید مطهری (سپهسالار)» به شماره ٨١٣٨ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی راجه محمودآباد لکهنو» به شماره ١/٢٠٥٥ در ٥٠صفحه، کتابت سال ١٢٢٦ه-.ق. موجود است.
٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی ملک تهران» به شماره ٤/٥٤١٨ در مجموعه ١١٧ برگ، کتابت سال ١١٤٠ه-.ق. و شماره ٦/١٤٤٧ در مجموعه ٢٢٠ برگ، کتابت سال ١١٢٩ه-.ق. موجود است.
٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه مدرسه ی نمازی خوی» به شماره ٢/٧٨٥ و شماره ٤/٦٠٨ کتابت سال ١٢٠٩ه-.ق. موجود است.
٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ٣/٥٥٧٢ در مجموعه ٢٣٦ صفحه، کتابت سال ١٣١٩-١٣٢٠ه-.ق.، شماره ٥/٥٢٩ در ١٦٢ برگ، کتابت سده ١٠ه-.ق. و ٣/٣١ موجود است.