اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ١٤٣ - «حسن بن سیف الدین استرآبادی»

به نظر می رسد، تولد تاج الدین حسن، در اواخر قرن نهم ه-. ق. در همان «استرآباد» روی داده است.

به رسم متداول آن روزگار، حسن استرآبادی، پس از تحصیل مقدمات و سطوح، عازم «قزوین» یا «نجف اشرف» گردیده است.

در «نجف اشرف» از محضر «شیخ علی بن عبدالعال کرکی»، «شرایع الاسلام» را خواند و از او اجازه دریافت کرد.

وی پس از بازگشت از «نجف اشرف»، در «کاشان» سکونت اختیار کرد و در حوزه ی علمیه ی آن شهر کرسی درس برپا نمود.

آثار:

١. الاجازه

مولف این اجازه را در «کاشان» به سال ٩٣٥ه-.ق. برای شاگردش «شاه علی بن شمس‌ الدین محمد یزدی» نوشته است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی از این اجازه‌نامه در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ١/٤٩٩٦ نگهداری می‌شود.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢. ترجمه رساله جعفریه

«رساله جعفریه» در احکام نماز اعم از واجبات و مستحبات، نوشته «علی بن عبدالعال کرکی» است. این رساله توسط تعدادی از بزرگان علمای «شیعه» شرح و ترجمه شده است.

تاج‌ الدین حسن استرآبادی نیز آن را به زبان فارسی ترجمه کرده است تا ایرانیان فارسی زبان بهره‌ی کافی از آن کتاب ببرند.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی الاهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران» به شماره ٣٠٤ در ٧٥ برگ، کتابت سال ١٠٨٣ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٤٢٠٨ در ٩٠ (٤٠) برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ١٨/١٣٧٧٧ (١٨/١٣٧٧٨) در ٢٣١ (٤٩) برگ، کتابت سال ١٠٩٢ه-.ق. به خط نستعلیق موجود است.

بنا به نوشته ی «مجله تراثنا»، ١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی خصوصی قائنی» در «قم» به شماره ٥٨، کتابت سال ٩٢٦ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٣. فقه شاهی

این اثر در فقه اسلامی بر مذهب ائمه «اثناعشر» و مشتمل بر نوزده کتاب، به زبان فارسی تدوین شده است.

برنگارنده مشخص نگردید، آیا این کتاب همان کتاب فقهی است که «آقابزرگ» در «الذریعه» بدان با عنوان «الفقه الفارسی» اشاره کرده است؟ یا غیر از آن است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ٤٦٣٩ در ٣١٣ برگ و کتابت سده ١١ه-.ق. موجود است.

بنابه گزارش فهرست نویس، «آقابزرگ» در ابتدای این نسخه، دو صفحه اطلاعات خود را درباره ی نویسنده نوشته و به آقای «سید نصرالله تقوی» ارسال کرده است.