اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٣٢ - «سید ابوطالب بن میرزا بیک فندرسکی»
انجام (١):
«در مصنفات خویش گوید ... اللهم کما جعلت ... فانک الاول و انت المنتهی»
انجام (٢):
«در آئینه اعتدال کمال حسن تو ... نظم از تناسب الفاظ معنی آرای بود»
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ١/٥٩٨٠ با سال کتابت ١١١٣ه-.ق. و در ١٤٣ صفحه موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی ملک» در «تهران» به شماره ١٦٨٥ در ١٧٠ برگ، کتابت سال ١٠٩٩ه-.ق. موجود است.
نسخه های چاپی:
این اثر یک بار توسط انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان و بوستان کتاب قم، با تصحیح سیده مریم روضاتیان در سال ١٣٨١ به چاپ رسیده است.
٣. تحفه العالم
رسالهای است به فارسی در تاریخ و شرح احوال «شاه سلطان حسین صفوی» که بخش کوچکی از تاریخ اواخر دوران صفوی را دربرمیگیرد. کتاب در شش جزء و هر جزء، مشتمل بر بیان چند صفت از اوصاف «شاه سلطان حسین» است.
این تالیف، گزارشی است از دو سال نخست سلطنت «شاه سلطان حسین صفوی» (١١٠٦-١١٠٧ ق) همراه با توصیف ویژگی های شاه به باور مولف.
ممکن است خواننده ی اثر فوق، مولف را دانشمندی چاپلوس تصور کند. اما باید توجه داشت، «شاه سلطان حسین» در سال های نخست سلطنتش، هنوز چندان در حلقه ی درباریان فاسد اسیر نشده بود. گذشته از آن، اقدامات ارزشمندی به عمل آورد که علما را برای اصلاح امور دینی و معنوی امیدوار کرد. از آن جمله:
١- دستور داد شراب خانه ها تعطیل و امر به معروف و نهی از منکر معمول گردد.
٢- جوانان را از رفت و آمد به قهوه خانه ها و سلمانی ها (مراکز فساد)، منع کرد.
٣- نگهداری حیوانات وحشی را ممنوع اعلام نمود و کارکنان این مراکز را به کارهای مفید واداشت.
٤- رسم زشت کشتن حکیم باشی دربار را منسوخ و این عمل را خلاف شرع دانست. (هنگام مرگ شاه، حکیم باشی دربار را برای عبرت حکیم باشی بعدی، به قتل می رساندند)
٥- از زندانی کردن، کور کردن و کشتن شاه زادگان، سران و درباریان بانفوذ، ممانعت به عمل آورد. (رسمی که بیشتر شاهان صفوی آن را به راحتی انجام می دادند)
٦- دستور داد، شاه زادگان و خانواده ی پادشاهی از برقراری ارتباط با افراد فرصت طلب و سودجو، خودداری کنند.
با وجود چنین اقداماتی، خود شاه به تدریج در دام اشخاص فرصت طلب و سودجو افتاد و دست از اداره ی کشور برداشت و فقط به عیش و نوش پرداخت و مقدمات سقوط خود را فراهم ساخت.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی از این اثر در «کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران» با شماره ١/٢٤٦٥ گزارش شده است. سال کتابت آن را ١١٠٤ ه-.ق. و کاتبش را «محمدقاسم» معرفی کردهاند. اما این تاریخ با تاریخ تالیف که ظاهراً ١١٠٧ه-.ق. است، مطابقت ندارد. همچنین مصحح چاپی آن، نسخه را به خط «شمس النسا» نواده ی «شیخ لطف الله اصفهانی» معرفی کرده است.