اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٤٥٩ - «فضل الله بن محمدجعفر استرآبادی»
حاضر شد و در زمره ی شاگردان ممتاز وی قرار گرفت.
هم چنین گفته می شود، امیر فضل الله، در درس «محقق کرکی»، «نور الدین علی بن حسین» متوفای ٩٤٠ه-.ق. شرکت جسته و در معارف عقلی استفاده ی زیادی از وی کرده بود.
مقام علمی سید فضل الله در علوم عقلی بدان پایه بود که «مقدس اردبیلی» در پاسخ به سوال شاگردانش هنگام فوت، گفت: در مسائل عقلی به امیر فضل الله و در مسائل شرعی به «امیر علام» مراجعه کنید.
آنچه گفتنش در اینجا ضرورت دارد، اینکه مرحوم «افندی» سه تن با نام «فضل الله استرآبادی» ذکر کرده و پس از اندک تردید، هر سه را یک تن بر شمرده است.
مرحوم «آقابزرگ» نیز سه فضل الله استرآبادی برشمرده و احتمال اتحاد دو تن از آن را دور از ذهن ندانسته است.
مولفان «موسوعه طبقات الفقها» میر فضل الله، شاگرد «کرکی»، را غیر از میر فضل الله، شاگرد «مقدس اردبیلی» دانسته است.
باتوجه به قراین و شواهد موجود از نظر زمان، تخصص، استادان و نام و نام پدر و نام خانوادگی و شهرت، احتمال مرحوم «افندی» مبنی بر یکی بودن سه تن یاد شده، قوی تر به نظر می رسد.
آثار:
١. اجازه
سید فضل الله استرآبادی این اجازه مبسوط را به تاریخ شنبه سوم ذی حجه سال ١٢٥٢ه-.ق. نوشته است.
آغاز آن چنین است:
«منه التوفیق للتوقی من الججیم – الی – قوله الحمدلله الذی لایخفی علیه شیء»
نسخه های خطی:
هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٢. تعلیقات علی آیات الاحکام
«زبده البیان فی آیات الاحکام»، نوشته ی استادش «مقدس اردبیلی» در موضوع تفسیر آیات احکام است. میر فضل الله استرآبادی بر این کتاب استادش تعلیقاتی نوشته و ضمن رد و تایید مطالب آن، به شرح و توضیح نیز پرداخته است.
نسخه های خطی:
هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٣. تعلیقات علی الاهیات الشرح الجدید للتجرید
شرح تجرید از جمله کتاب هایی است که شروح و تعلیقات بسیاری دارد. پیش تر تعدادی از بزرگان «استرآباد» را که دارای شروح و حواشی بر تجرید الاعتقاد و شروح آن نوشته بودند، ذکر شد. اینک سید فضل الله استرآبادی نیز تعلیقاتی بر شرح جدید تجرید الاعتقاد نگاشته است.
نسخه های خطی:
هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٤. رساله تقلید المیت
ظاهراً این رساله در رد نظریه ی منع تقلید از مجتهد میت