«ورقه و گلشاه» از داستان های عشقی است. اصل آن عربی و «ورقه» نام پسر رئیس قبیله ی «بنی شیبه» است. «گلشاه» نیز دختر عموی او بود. گویا آن دو طی حوادثی، ناکام درگذشتند.

شایان ذکر است، «ورقه و گلشاه» شباهت زیادی به داستان کهن «عروه و عفرا» دارد. این داستان در قرن چهارم هجری شهرت داشت.

پیش از آن «ابوحرزه جریر» متوفای ١١٠ه-.ق.، آن را از متون عربی کهن به نظم درآورده بود.

«مسعودی» در «مروج الذهب» نیز به این داستان اشاره کرده است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی از این اثر را دکتر «احمد آتش»، استاد دانشگاه «استانبول»، ظاهراٌ در کتابخانه ی «توب قاپوسرای» «ترکیه» به دست آورده است. شاید شماره ی این نسخه ٨٤١ باشد.

به نظر می رسد این نسخه همان نسخه ی «یوسف مداح» است که به زبان ترکی ترجمه شده و یک بار دیگر توسط همان مترجم به فارسی نگاشته شده است.

نخستین بار کسی که از روی آن، نسخه ی دیگر برداشت، «عباس اقبال آشتیانی» بود. این نسخه، با سه یادداشت از استاد «بدیع الزمان فروزانفر» همراه است و در «کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران» نگهداری می شود.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشگاه لاهور» گزارش شده است. این نسخه در ١٣٨ برگ، کتابت شده و سال ١٢٢٩ه-.ق. در «کابل» استنساخ گردیده است.

از ١ نسخه ی خطی در نشریه نسخه ی های خطی کتابخانه ی مرکزی دانشگاه «تهران» گزارش داده شده است. گویا این نسخه در کتابخانه ی دکتر «مهدی محقق» موجود است.

این نسخه در ١٤٩ برگ استنساخ و تصحیح شده است. اما مشخص نیست که از روی کدام نسخه استنساخ و تصحیح گردیده است.

نسخه ای از ورقه و گلشاه که توسط «عبدالمومن محمد خویی» کتابت و با ٧١ لوح تصویر، نقاشی و صحنه آرایی شده است، نیز وجود دارد. این نسخه یکی از کهن ترین نسخه های خطی مصور است.

نسخه های چاپی:

نخستین بار دکتر «ذبیح الله صفا» آن را تصحیح و در سال ١٣٤٣ش. از طریق انتشارات دانشگاه «تهران»، در ١٣٥ صفحه وزیری همراه با تصاویر، منتشر کرد.

این چاپ به سال ١٣٦٢ش. در «تهران» و در ١٧٥ صفحه تجدید چاپ گردید.

داستان ورقه و گلشاه، به زبان ترکی جغتایی و ترکی «عثمانی» ترجمه شده است.

یکی از این ترجمه ها با عنوان «حکایه عجیبه» به سال ١٣٢٤ش. توسط «ملا عبدالله بن میر کریم» در «تاشکند» به صورت چاپ سنگی منتشر شده است.

شاید قدیم ترین ترجمه به زبان ترکی را، «یوسف مداح»، شاعر آذری، به سال ٧٧٠ه-.ق. انجام داده است.