اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٦٠٣ - «محمد بن مدک؟ استرآبادی»

«محمد بن مدک؟ استرآبادی»

قرن ٨ه-.ق.

«نجیب الدین شمس الاسلام ابوطالب محمد بن مدک استرآبادی»، از فقها و متکلمان سده ی هشتم ه-. ق. است.

شرح حال و آثار وی در هیچ منبعی، جز آنچه مرحوم «آقابزرگ» یاد کرده، مورد توجه قرار نگرفته است.

نام پدر وی نیز در این گزارش کامل نیست. کلمه ی «مدک» که در «الذریعه» با علامت (؟) آمده است، حکایت از ابهام در این نام دارد.

البته یک تن دیگر از دانشمندان «جرجان» که نامش محمد و نام پدرش علی است، به ابن عبدک، شهرت دارد. به حسب ظاهر، این امکان وجود دارد که به جای ابن عبدک، کاتب یا نسخه نویس، ابن مدک بنویسد. لیکن ابن عبدک از علمای قرن چهارم ه-. ق. و کنیه اش ابواحمد یا ابومحمد است. لذا این احتمال به دور است.

به هر حال درباره ی شرح احوال و آثار و نام پدر این نویسنده ی گمنام اما فاضل و دانشمند، سخنی برای گفتن نداریم.

آثار:

مقدمه فی علم الاصول

رساله ای است در عقاید و اصول دین، که ظاهراً مرحوم ابوطالب محمد استرآبادی، آن را به تاریخ اواسط جمادی الاولی سال ٧٧٧ه-.ق. نگاشته است.

آغاز رساله چنین است: «و به نستعین... الحمدلله حق حمده... اعلم ان معرفه الله تعالی واجبه» و انجام آن چنین است: «تاسعهم قائم. تمت المقدمه فی علم الاصول من تالیف الامام ... نجیب الدین شمس الاسلام ابی طالب محمد بن مدک (؟) الاسترآبادی رضی الله عنه فی اواسط جمادی الاولی سنه سبع و سبعین و سبعمائه...»

نسخه های خطی:

بنا به گزارش «آقابزرگ»، ١ نسخه ی خطی در «کتابخانه دانشگاه تهران»، ظاهراً به شماره ٢٧/٢١٤٤ در ضمن مجموعه ای که به خط «تاج الدین حسین بن صاعد» است، وجود دارد. کتابت این نسخه، ١٥ شوال سال ٩٨٦ه-.ق. است.

بنا به گزارش «معجم التراث الکلامی»، ١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکدهی ادبیات دانشگاه «اصفهان» به شماره ١٢/٢٩١ کتابت سال ١٢٢٩ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

این اثر در مجموعه «میراث اسلامی ایران» دفتر دوم از