«تهذیب الوصول» یا به عبارتی کامل تر، «تهذیب طریق الوصول الی علم الاصول» از آثار گران بهای «علامه ی حلی» متوفای ٧٢٦ه-.ق. است. این اثر به نام مختصر «تهذیب الوصول» شهرت دارد. بسیاری از فقها و مجتهدین بر این اثر شرح نگاشته اند. یکی از این شروح شرح سید جمال الدین محمد استرآبادی است. اهمیت این شرح آن قدر بوده است که «ملا محمدامین استرآبادی» از آن مطالبی نقل کرده است.

نسخه های خطی:

هیچ نسخه ی خطی به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

منابع:

الذریعه ٤/٥١٢ و ١٣/١٦٩.

هم چنین:

اثرآفرینان٢/١٩٦؛ اعیان الشیعه ٤/٢١٦-٢١٧؛ تاریخ عالم آرای عباسی ١/١٤٤، ١٥٣؛ دایرهالمعارف تشیع ٥/٤٣١؛ الذریعه ٤/٥١٢ و ٧/٩٩ و ١٣/١٦٦-١٦٧؛ روضات الجنات ٢/٢١١-٢١٢؛ ریاض العلماء ٥/٣٣ و ٧/٦٠، ٦١، ٦٤-٦٦؛ ریحانه الادب ١/٣٩٩؛ طبقات اعلام الشیعه (احیاء الداثر) ٤/٤٢؛ فرهنگ بزرگان اسلام و ایران ٣١٤؛ فوائد الرضویه ٨٤؛ کشف الحجب و الاستار ٣٣٠؛ لغت نامه ی دهخدا (ذیل جرجانی) ٣٢١؛ مرآت الکتب ١/٤٨٨-٤٤٩؛ معجم المولفین ١/٥٠٣ (٣/١٥٧)؛ معجم مولفی الشیعه ١١٥؛ مقالات تاریخی٣/٢٠٠-٢٠١.

«سلطان محمد صدقی استرآبادی»

٠٠٠-٩٥٢ه-.ق.

«مولانا سلطان محمد» متخلّص به «صدقی» یا «ساقی»، استرآبادی، از علما و شعرای قرن دهم ه-. ق. است. او در نیمه ی دوم قرن نهم ه-. ق. در «استرآباد» دیده به جهان گشود. در همانجا رشد کرد و علم و ادب را از استادان فاضل «استرآباد» فراگرفت.

به درستی دانسته نیست که در چه زمانی «استرآباد» را به قصد حوزه های علمیه ی «اصفهان» و «کاشان» ترک گفت. لیکن همین قدر مسلم است که اواخر عمر را در «کاشان» بسر برد.

صدقی پیش از آنکه شاعر باشد، عالم و فقیه بود. لیکن غزل و قصیده را خوب می سرود. در شعر «صدقی» تخلّص می کرد. برخی منابع تخلص وی را «ساقی» تصور کرده اند. شاید به دلیل «ساقی نامه»، تخلص وی را ساقی نوشته اند. برای او این افتخار کافی است که شاگردی چون «محتشم کاشانی» را پرورید.

منابع شرح حال نگاری، تصریح کرده اند که وی در «کاشان» کرسی تدریس فقه و اصول داشت. مرحوم «افندی» نام او را به اشتباه «جان محمد» نوشته است. وی می گوید: مولانا جان محمد متخلّص به «صدقی»، معاصر «میرزا مخدوم» «سنی» است. این در حالی است که پیش تر او را با نام سلطان محمد معرفی کرده بود.

چند شخصیت دیگری با نام «سلطان محمد استرآبادی» در منابع مذکور است که مطالب مفصل را به ذیل مدخل «سلطان محمد بن حسن» موکول می نماییم.

به هر حال از بیان «سام میرزا» در «تحفه ی سامی» چنین استفاده می شود که گویا مولانا صدقی، منبر می رفت و به