سید جمال‌ الدین استرآبادی متن کامل قرآن مجید را با عنوان «قرآن کریم فی لوح محفوظ» ترجمه کرده است. این ترجمه به زبان ساده و نزدیک به ترجمه لفظی است. باوجود این برخی توضیحات در داخل پرانتز و برخی دیگر مخلوط در متن ترجمه آمده است. در حواشی آن نیز برخی آیات تفسیر شده است. ظاهراً تفسیر موجود در حاشیه، عنوان «خلاصه التفاسیر» را دارد.

ترجمه استرآبادی شهرت زیادی ندارد. لیکن در نوع خود ترجمه‌ای سلیس و روان توصیف شده است. ترجمه به وسیله «محمدباقر بهبودی» تصحیح و به وسیله «محمد خالقی» خطاطی گردیده است.

نسخه های چاپی:

به سال ١٣٩٣ه-.ق. برابر سال ١٣٥٠ش.توسط «موسسه انتشارات فراهانی» در «تهران» و در ٦٠٥ صفحه وزیری چاپ شده است. همراه این ترجمه، ١٥٤ صفحه کشف المطالب نیز وجود دارد.

١٧. المحجه العظمی فی شرح العروه الوثقی

این اثر گران قدر، تقریرات درس فقه استاد مولف، یعنی «سید عبدالاعلی سبزواری» است. شاید نسخه‌های خطی آن نزد فرزندان و نوادگانش موجود باشد. اما یک جلد آن، که بخش صلات را شامل می‌گردد، پیش تر معرفی شد.

١٨. مناسک حج

رجوع شود به کتاب «راهنمای اعمال حج».

منابع:

طبقات مفسران شیعه ٥/٣٣٤؛ فهرست کتاب های چاپی فارسی ١/١٤٤٤ و ٢/١٨٦٥؛ گنجینه دانشمندان ٦/٤٠٨؛ مرجع مهدویت ٢٠، ٥٤، ٩٨؛ معجم التراث الکلامی ١/٤٣٦ و ٣/١٨٠-١٨١؛ معجم المطبوعات النجفیه ٣٠٦؛ معجم رجال الفکر و الادب فی النجف ١/١١٨؛ معجم ما کتب عن الرسول (ص) ٩/٩٩.

«سید جمال الدین بن عبدالله حسینی جرجانی»

قرن ١٠ه-.ق.

یکی دیگر از دانشمندان گمنام «جرجان» و «استرآباد»، «سید جمال‌ الدین بن عبدالله بن حسن حسینی جرجانی»؛ فقیه، متکلم، ادیب و محدث قرن دهم ه-. ق. «گرگان» است.

گفته می شود، او در «استرآباد» دیده به جهان گشود. همان‌جا رشد کرد و مقدمات را فراگرفت. سپس به «هرات» سفر کرد و نزد «ملا حسن حسابی» به تحصیل علوم دینی ادامه داد. سید جمال بسیاری از کتاب‌های درسی، از جمله «شرح اللوامع» را نزد «ملا حسن» خواند.

از شرح زندگانی سید جمال‌ الدین جرجانی مطلب مفصلی در دست نیست. در نام و نام پدرش اختلاف فراوان وجود دارد.

مرحوم «افندی» در «ریاض العلما» دو بار از او یاد می‌کند. مرحوم «آقابزرگ» نیز به تبعیت از وی، به دو سید جمال‌ الدین تصریح دارد.

پرواضح است که نمی‌توان به استناد این مدارک، با اطمینان به اتحاد «میرجمال‌ الدین محمد استرآبادی» و «سید جمال‌ الدین بن عبدالله بن محمد جرجانی» و «سید جمال الدین بن عبدالله بن حسن استرآبادی»، حکم کرد.

زیرا مرحوم «افندی» و «آقابزرگ»، باوجود اینکه آثار متعددی را دیده و خبره ترین کارشناس در زمینه کتاب شناسی