اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٦٢١ - «محمدباقر محوی استرآبادی»
زمان حیات او نوشته و سال ١٠٢٦ه-.ق. به پایان برده است، می توان حدس زد که در سده ١١ه-.ق. می زیست.
آثار:
خلاصه الوصول فی شرح زبده الاصول
«زبده الاصول» از آثار گران قدر «شیخ بهائی (ره)» در علم اصول فقه است. تنی چند از علمای بزرگ، شرح و حاشیه بر آن نگاشته اند. سید محمدباقر استرآبادی نیز آن را شرح کرده است.
شرح وی با متن ممزوج است. این شرح که به زبان عربی نگاشته شده، نیکو توصیف شده است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٥٠٠٨ در ١٥٣ برگ، کتابت سال ١٠٢٩ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی جمهوری اسلامی ایران» به شماره ١٩٣٥/ع در ١٥٧ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. موجود است.
فهرست نویس این نسخه، نام نویسنده را محمد بن احمد ملقب به باقر موسوی استرآبادی ثبت کرده است. لیکن با مقایسه ی آغاز کتاب روشن می گردد که منظور همان کتاب سید محمدباقر بن احمد موسوی حسینی استرآبادی است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ١١٢ در ٤٥٤ صفحه، کتابت سال ١٠٧٧ه-.ق. موجود است.
فهرست نویس این شرح را به نام شیخ بهائی که نویسنده ی متن است، ثبت کرده است. لیکن آغاز کتاب، حکایت از آن دارد که همان شرح سید محمدباقر حسینی استرآبادی است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مدرسه ی عالی شهید مطهری (سپهسالار)» به شماره ٦٢١٤ در ١٩٥ برگ، کتابت سال ١٢٠٨ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی را نیز مرحوم «افندی» در نزد فرزند شارح در «استرآباد» دیده است.
١ نسخه ی خطی نیز به گفته ی مرحوم «آقابزرگ»، در «کتابخانه ی عمومی امیرالمومنین (ع)» در «نجف اشرف» موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
امل الآمل ٢/٢٤٧-٢٤٨؛ الذریعه ١٣/٢٩٨، ٢٩٩؛ ریاض العلماء ٥/٣٨؛ شرح حال علمای شیعه ٧٣؛ طبقات اعلام الشیعه (الروضه النضره) ٨/٦٥.
«محمدباقر محوی استرآبادی»
قرن ١٣ه-.ق.
آگاهی ما از شرح احوال و آثار «حاج ملا محمدباقر محوی استرآبادی» بسیار اندک است. همین قدر می دانیم که وی عارف، ادیب و شاعر بود. در اشعارش «محوی» تخلّص می کرد.
احتمالاً در «استرآباد» دیده به جهان گشود و در «شیراز» سکونت اختیار کرد.
منابع تاکید دارند که محوی استرآبادی در تحصیل علوم عقلی و نقلی کوشید و از محضر «حاج ملا محمدحسن نائینی» بهره برد.
به احتمال زیاد منظور از «حاج محمدحسین نائینی»، عارف مشهور «آرندی نائینی» متوفای ١٢٧٢ه-.ق. است.
به هر روی محوی با «رضاقلی خان هدایت» معاصر بود و آنها در «شیراز» با یک دیگر دیدار کرده اند.