اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٥٢٩ - «محمد بن عبدالله هلالی استرآبادی»
گفته میشود خان ازبک پس از قتل هلالی، پشیمان گشت. اما این پشیمانی سودی نداشت. هلالی که در سرودن اشعار فارسی و ترکی به سبک هراتی شهرت دارد، یکی از شاعران پایان دوران «تیموری» محسوب میگردد. او در غزلسرایی و مثنوی توانمند است. اشعارش ساده و پراحساس است.
آثار:
١. اشعار هلالی
هرچند ممکن است نسخههایی که با عنوان اشعار، شعر و جٌنگ اشعار هلالی در کتابخانهها وجود دارد، در دیوان وی هم موجود باشد، اما این ادعا نیاز به مقایسه و بررسی محتوای آنها دارد. از اینرو ناچار از ذکر آنها به طور مستقل هستیم.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی ملک» به شماره ٨/٦٤٥٨ در ٨٣ برگ و کتابت سال ١٠٧٠ه-.ق. موجود است.
١ نسخهی دیگر هم در همین «کتابخانه ی ملی ملک» با عنوان «شعر هلالی» به شماره ١٤/٦٢٤٧ در ١٦٢ برگ و کتابت سده ١٢ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی حمید سلیمان» (فهرست نامگوی) به شماره ٢/٢٠١ در ٢٠١ صفحه موجود است.
٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ٥٤٤ در ٦٢ برگ، کتابت سده ١٠ه-.ق. و شماره ١١/٤٣ در ٢٢٠ برگ و کتابت سده ١٣ه-.ق. با عنوان «جنگ اشعار» موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مرکزی رشت» به شماره ٨٠٦ کتابت سده ١٣ه-.ق. و با عنوان «جنگ» که مجموعه ای از اشعار هلالی، محتشم و دیگر شعرا را در بردارد، موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٢. دوازده امام هلالی
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ١٨/١٣٧٩٤ در ١١٢ برگ موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٣. دیوان شعر
دیوان بدر الدین هلالی حدود ٢٨٠٠ بیت است.
نسخه های خطی:
٤ نسخه ی خطی در «کتابخانه دانشگاه استانبول» به شماره ١٤٨ در ٥٠ برگ، کتابت سده ١٠ه-.ق.، شماره ٢/٤٣٥ در ٤٢ برگ، کتابت سده ١٠ه-.ق.، شماره ١٣٥٤ در ٥٣ برگ، کتابت سال ٩٧٠ه-.ق. و شماره ٤٩٥ در ١٧ برگ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی عمومی بایزید استانبول» به شماره ٥٦٧٥ در ٦٧ برگ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی عاطف افندی» «استانبول» به شماره ٢٠٠٨ در ٥٣ برگ، کتابت سال ٩٧١ه-.ق. با عنوان «دیوان صفات العاشقین» موجود است.
٣ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دارالکتب قاهره» به شماره ١٣٦ در ٣٤ برگ، شماره ٤٩ در ٣١٤ برگ، کتابت سال ١٢٠٥ه-.ق. و شماره ٩٠، کتابت سال ٩٣٧ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دارالکتب الظاهریه» «دمشق» به شماره ٤٦٤٤در ١٠٥ برگ و کتابت سال