اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٣٥٨ - «علی بن محمد زبحی جرجانی»

٣١٥ صفحه و شماره ١٣٤٩ در ١١٣ صفحه موجود است. این سه نسخه به زبان فارسی گزارش شده است.

١ نسخه ی خطی در کتابخانه ی شخصی «احمد حسین قریشی قطعه داری» در «گجرات» «پاکستان» توسط «یزدی مطلق» گزارش شده است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی خلافت انجمن مرکزی ربوره» در «سرگودهای» «پاکستان» موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢٦. الجبر و الاختیار

این عنوان، نام یک متن بسیار مختصر، درباره ی جبر و اختیار است که میر سید شریف جرجانی، آن نوشته است.

از عبارت: «خیر الامور اوسطها» برمی آید که نظر جرجانی در مسئله غامض جبر و اختیار، به نظر «شیعه» نزدیک است.

زیرا نه به جبر قایل شده و نه به اختیار. بلکه امر بین الامرین را انتخاب کرده است.

وی در آغاز این رساله می نویسد: جمیع امراض از خدواند نیست. خدواند سموم و عقاقیر مفیده هر دو را آفریده است و تناول به اختیار است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مدرسه ی عالی شهید مطهری (سپهسالار)» به شماره ٨٣٧١ در ١ برگ، موجود است.

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» با عنوان «مسئله معضله» بدون نام نویسنده به شماره ٢٨/٥١٨٠ در مجموعه ی ٢٥٧ برگی موجود است. آغاز و انجام این نسخه با نسخه ی «الجبر و الاختیار» یکی است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢٧. جواب سؤالات اسکندر بن عمر

ظاهراً این رساله در پاسخ به سؤالات شخصی موسوم به «اسکندر بن عمر» نگاشته شده است. لیکن شخص «اسکندر بن عمر» شناخته نشد.

از سوی دیگر، رساله ای با عنوان اسکندریه در «کتابخانه ی ملی ملک» و «مدرسه ی عالی شهید مطهری»، که نویسنده ی آن شخصی به نام «اسکندر بن عمر شیخ» است، وجود دارد. این احتمال وجود دارد که رساله ی فوق الذکر مشابه همان رساله ی موجود در «ملی ملک» و «مدرسه ی عالی شهید مطهری» باشد و فهرست نویس به اشتباه به میر سید شریف نسبت داده است.

اما درباره ی هیچ کدام از این مسایل نمی توان با قاطعیت سخن گفت مگر اینکه اصل یا تصویر نسخه ها رؤیت شود.

نسخه های خطی:

٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مدرسه ی آیت الله العظمی گلپایگانی (ره)» به شماره ١٥٦٢ در ١٥ برگ، کتابت سال ١٣١٢ه-.ق. و شماره ١٦٤٥ در ٧ برگ، کتابت سده ١٣ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢٨. حاشیه بر اشکال التاسیس فی الهندسه

«اشکال التاسیس» تالیف «شمس الدین محمد بن اشرف حسینی سمرقندی» متوفای ٦٠٠ه-.ق. است. او این اثر را در سی و پنج شکل (قضیه) از کتاب «اصول اقلیدس» نوشته و آنها را توضیح داده است.