اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ١٨١ - «حسین بن محمد جعفری جرجانی»
صاحب «تراجم الرجال»، یک تن کاتب به نام «حسین بن علی استرآبادی» از خوش نویسان قرن نهم ه-. ق. معرفی کرده است، که قطعاً نمی تواند با این عالم ساکن «کربلا» ارتباطی داشته باشد.
هم چنین یک تن «حسینعلی» نامی از مردم «استرآباد» که گویا برادر «بی بی خانم استرآبادی» بوده است، گاهی به صورت حسین علی نوشته شده و شائبه حسین بن علی را به وجود آورده است. لیکن باوجود اینکه برادر «بی بی استرآبادی» در قرن چهاردهم می زیست، دلیلی بر روحانی بودن وی در دست نیست. بنابر این، «حسین علی وزیری انزانی» (برادر بی بی استرآبادی) نیز نمی تواند باشد.
به هر روی جز از گزارش «آقابزرگ»، هیچ آگاهی دیگری از حسین بن علی استرآبادی به دست نیامد.
براساس همین گزارش، حسین بن علی، پس از سال ١٣٠١ه-.ق. در «کربلا» فوت کرده است.
آثار:
هدیه الزائر
مولف این اثر را به سال ١٣٠١ه-.ق. تالیف کرده است. او در کتاب خود آداب و متن زیارت نامه ها را آورده است. شروع آن با زیارت پیامبر گرامی (ص) در «مدینه»، سپس اعمال مسجد «کوفه» در «نجف اشرف»، پس از آن اعمال «کربلا»، «مشهد» مقدس رضوی (ره)، «سامرا» و در نهایت با زیارت جامعه به پایان می رسد.
به گفته ی «آقابزرگ»، کتاب، حدود ٤٠٠٠ بیت است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی خصوصی سید محمدرضا طبسی» در «کربلا» به وسیله «آقابزرگ» دیده شده است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
الذریعه ٢٥/٢٠٩؛ معجم مولفی الشیعه ٢٣.
«حسین بن محمد جعفری جرجانی»
٠٠٠-بعد ٦٨٠ه-.ق.
«حسین» یا «یحیی بن محمد بن علی جعفری رغدی»، ملقب به «ناصر الدین» و مشهور به «ابن بی بی»، ادیب و تاریخ نگار صاحب نام سده ی هفتم ه-. ق. است.
پدر ابن بی بی، «مجد الدین محمد ترجمان» از سادات «گور سرخ» «جرجان» است. وی در دستگاه «سلطان جلال الدین خوارزمشاه»، دارای مقام و منزلت بود.
«مجد الدین محمد» نزد «شمس الدین جوینی»، به منصب منشیگری اشتغال داشت. بعدها به دربار سلجوقیان راه یافت و در آنجا سمت «فراشخانه خاص» را به عهده گرفت. پس از مدتی منصب ترجمانی را به دست آورد و به دنبال این سمت، به عنوان سفیر، نزد امیران و حکمرانان مختلف ماموریت یافت.
مادرش «بی بی منجمه»، دختر «کمال الدین سمنانی» رئیس «شافعیان» «نیشابور» است. این زن دانشمند، در ستاره شناسی مهارت داشت.
مشهور است که چون وی «سهم الغیب» (یکی از صورت-های فلکی نیم کره شمالی آسمان) در طالع داشت، احکام او با قضا و قدر بیشتر موافق می آمد. به همین جهت در دستگاه امرا و سلاطین، دارای مقام و منزلت شایانی بود و مورد احترام واقع می شد.
حسین بن محمد را نیز از این روی «ابن بی بی» گفته اند که مادرش به «بی بی منجمه» شهرت داشت. او در اواخر سده ی