اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٢٤٥ - «عبدالله بن یوسف جرجانی»
«عبدالله بن یوسف جرجانی»
٠٠٠ – ٤٨٩ه-.ق.
یکی دیگر از محدثان و فقهای قرن پنجم ه-. ق. در «جرجان»، «ابومحمد عبدالله بن یوسف قاضی جرجانی» است.
از شرح زندگانی و آثار او هیچ آگاهی در دست نیست. همینقدر میدانیم که پسر خواهر «محمد بن عبدالله زبحی جرجانی» است.
دو اثر از عبدالله بن یوسف جرجانی برجای مانده است. شاید آثار دیگری نیز وجود دارد. لیکن به دلیل کمبود منابع تحقیق، امکان دسترسی وجود نداشت.
آثار:
١. الحدیث المسلسل فی یوم العید بین الصلاه و الخطبه
این اثر با عنوان «عله الحدیث المسلسل فی یوم العیدبین الصلات و الخطبه» نیز ثبت شده است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجامیع مدرسه ی عمریه» «دارالکتب الظاهریه دمشق» به شماره ٥/٣٨٥٦ موجود است.
١ نسخه ی خطی عکسی در «کتابخانه ی دانشگاه کویت» به شماره ٧٤٨ م. ک. موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٢. الوقف و الابتداء
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی تونس» به شماره ١٧٩٦٥ موجود است.
١ نسخه ی خطی عکسی در «کتابخانه ی مرکز بحث علمی و احیاء تراث اسلامی» به شماره ٩٠٦ موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
فهرس مجامیع المدرسه العمریه فی دارالکتب الظاهریه بدمشق؛ لغت نامه ی دهخدا (ذیل ابومحمد و عبدالله) ٨١٣.
«ابونعیم عبدالملک بن محمد جرجانی»
٢٤٢-٣٢٢ه-.ق.
یکی از بزرگان حدیث و فقه «شافعی» در سده ی چهارم ه-. ق.، «ابونعیم عبدالملک بن محمد بن عدی بن زید جرجانی» است.
او حدود سال ٢٤٢ یا ٢٧٢ در «جرجان» زاده شد؛ چون به سن رشد رسید، مقدمات علوم را نزد علمای «جرجان» فراگرفت. آنگاه رنج سفر علمی را برخود هموار کرد و به «نیشابور»، «خراسان»، «عراق»، «شام»، «مصر» و «حجاز» رفت.
او در شهرهای مختلف اسلامی، از حافظان حدیث و دانشمندان علوم دین، دانش و حدیث اندوخت.
کسانی که ابونعیم از آنان حدیث نقل می کند و کسانی که از ابونعیم حدیث نقل می کنند بسیارند. آنچه مسلم است، وی نزد علمای «اهل سنت»، بویژه محدثان «شافعی»، جایگاه بلندی دارد.
ابونعیم یک سال پیش از مرگش، به زادگاهش «جرجان» بازگشت و در وطن خویش، تن به خاک سپرد. سال مرگ او را به اختلاف ٣٢٢ و ٣٥٤ه-.ق. نوشته اند.
منابع تاریخی و رجالی، او را دانشمندی پرهیزگار و ساده زیست توصیف کرده اند.