اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٤٥ - «ابوالفتح بن محمد میر مخدوم حسینی عربشاهی»
شماره ٦٩١٥ معرفی کرده است. اما نام کامل مولف را ننوشته و به عبارت «ابوالفتح حسینی» اکتفا کرده است.
١٦. صفوه الصفا
«درویش توکل بن اسماعیل»، مشهور به «ابن بزاز اردبیلی» از علمای سده ی ٨ه-.ق.، کتابی با عنوان «اسس المواهب السنیه فی المناقب الصفویه» نوشته است که با عنوان «صفوه الصفا» شهرت یافته است.
گفته میشود «میرابوالفتح عربشاهی» آن را بازنویسی کرده و مقداری نیز بر مطالب آن افزوده است. خصوصاً دربارهی زندگانی و کرامات «شیخ صفی الدین اردبیلی» شرح مبسوطی نوشته است.
گویا عربشاهی به دستور «شاه تهماسب» بر تهذیب کتاب «ابن بزاز» دست یازیده است. باوجود این برخی، کار میرابوالفتح را نوعی تحریف قلمداد کردهاند.
آنچه مسلم است، اینکه در کتاب «ابنبزاز» دست برده شده است. اما آیا فقط میرابوالفتح دست به این کار یازیده یا پیش از آن نیز چنین اقدامی صورت گرفته است؟
«طباطبایی مجد» در مقدمهی چاپی کتاب که تصحیح آن را انجام داده است، نخستین دستبرد را به نسخهای با شماره ٢١٣٩ و تاریخ کتابت ٩١٤ه-.ق. موجود در «کتابخانه ی ایاصوفیای ترکیه» مربوط دانسته است.
گذشته از آن، وی تغییرات میرابوالفتح را چندان مهم و موثر نمیداند و بنا به نوشتهی او، میرابوالفتح یک مقدمه و یک خاتمه به اصل کتاب افزوده است. پارهای از حکایات محذوف هم ربطی به مسئله تحریف ندارد. این حکایات در نسخه های اصلی کتاب «ابنبزاز» هم متفاوت نقل شده و یا برخی محذوف است. در نتیجه تحریف از سوی میرابوالفتح را رد کرده است.
آغاز:
«بعد البسمله، و به ثقتی، شریف ترین ذکری که مسبحان حظایر ملکوت به آن تسبیح و تقدیس نمایند و لطیفترین وردی که مستعبدان صواب جبروت به آن تعبد و تنسک فرمایند...»
انجام:
«در کرامات سلطان شاه اسماعیل ... و ذکر ایشان در وقت محاربه و غیر آن کلمه الله الله باشد پس هرگاه این جوان ظاهر شود بشتابید بسوی او و اگرچه بطریق خزیدن...»
نسخه های خطی:
ظاهراً ٣ نسخه ی خطی از این کتاب وجود دارد. البته ممکن است مواردی از صفوه الصفا وجود داشته باشد که بازنویسی میرابوالفتح نبوده و همان کتاب اصلی «ابنبزاز» است. اما فهرست نویس به نام وی ثبت کرده است. هم چنین ممکن است این گونه نباشد و نسخهای که اصل کتاب «ابنبزاز» نیست، بلکه بازنویسی «میرابوالفتح» است به نام «ابنبزاز» ثبت شده باشد.
در هر حال نسخه های صفوه الصفا به شرح ذیل است:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی موزه ی ملی بریتانیا» به شماره ١١٧٤٥ موجود است. رونوشتی از این نسخه در اختیار کتابخانه ی مرکزی دانشگاه «تهران» قرار دارد. این نسخه به شماره ٣١٩٣ در مجموعه فیلم ها و نسخه های عکسی نگهداری میشود.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی تبریز» از مجموعه اهدایی مرحوم «حاج حسین نخجوانی» به شماره ٦٥٥ و کتابت سال ٩٥٠ه-.ق. در ٥٠٠ برگ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز» موجود است که مورد استفاده «طباطبایی مجد» قرار گرفته ولی شمارهی آن را در مقدمهی خود بیان نکرده است.
نسخه هایی هم وجود دارد که به نام میرابوالفتح ثبت شده