اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٥٠٧ - «محمد بن حسن جرجانی»
منتخب آثار حکماء ٣/٥٤٤؛ مولفین کتب چاپی فارسی ٣/٣٤٩؛ هدیه الاحباب ١٠٧؛ هدیه العارفین ٢/٣١٨.
«محمد بن حسن جرجانی»
قرن؟ه-.ق.
درباره ی «شمس الدین محمد بن حسن جرجانی»، اطلاعاتی جز آنچه «آقابزرگ» در توضیح کتابش آورده است، مطلبی در دست نداریم.
براساس گزارش وی، محمد بن حسن جرجانی کتابی منظوم در پزشکی دارد که تاریخ کتابت آن سال ٩٣١-٩٦٦ه-.ق. است. بنابراین باید پیش از این زمان در حال حیات بوده باشد. اما به درستی نمی دانیم که چه مقدار پیش از آن می زیسته است؟
آثار:
١. درّ منظوم در اشرف علوم
این اثر یک منظومه در علم طب و پزشکی است. مولف آن را در سه جمله تنظیم کرده است. جمله ی نخست در حفظ صحت بدن است. جمله ی دوم در معالجه ی امراض است. جمله ی سوم در بیان مرکبات از داروهای گیاهی و غیره است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ١١٠٩٧ در ٣٣ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی سید محمدعلی روضاتی» در «اصفهان»، کتابت سال ٣١-٩٦٦ه-.ق. موجود است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٢. طب
رساله ای است در طب.
نسخه های خطی:
هیچ نسخه ی خطی یافت نشد.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
الذریعه ١٩/١٧٧؛ معجم مولفی الشیعه ١١٦؛ فهرست واره کتابهای فارسی ٥/٣٢٨٢، ٣٤٤٩، ٣٥٣٢.
«محمد بن حسن ختن استرآبادی»
٣١١-٣٨٦ه-.ق.
«ابوعبدالله محمد بن حسن بن ابراهیم استرآبادی»، معروف به «خَتَن»، از فقهای «شافعی» مذهب «جرجان» و «استرآباد» است.
محمد بن حسن ختن را ادیب، آگاه بر اصول قرائت و عالم بر ابواب فقه «شافعی» توصیف کرده اند.
او به سال ٣١١ه-.ق. در «جرجان» دیده به جهان گشود. پس از تحصیل مقدمات، به فراگیری علوم حدیث پرداخت.
از «عبدالملک بن محمد بن عدی»، «عبدالله بن جعفر بن فارس»، «ابوالعباس اصم»، «ابوالقاسم طبری»، «دعلج بن احمد» و دیگران، در «جرجان»، «نیشابور»، «اصفهان» و «عراق»، حدیث شنید.
«حمزه بن یوسف سهمی» از وی در تاریخ «جرجان» روایت نقل می کند.