اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٣٢٤ - «علی بن محمد جرجانی»

زمین شکر را بوسیده، عرض کردم: علی الخبیر سقطتم. این کار من است و بر من واجب عینی. مرخص بفرمائید می روم «مازندران»، می نویسم و روانه می دارم.

... سه کتاب بود، یکی جامع صغیر ناصریست و ده دوازده بیت است. تمام شد ولی وزیر مرحوم شد. پادشاه کتاب را خواستند. ارسال داشتم. خودم را احضار فرمودند و در اتمام دو کتاب دیگر اهتمام نمودند. در عوض تیول و ماهانه به جناب جلالت مآب صدر اعظم دست خط شد... و خاتمه این کار ان شاءالله در وقایع سنه ١٣٠٣ه-.ق. مذکور می شود.»

ظاهراً درباریان در پی اذیت و آزار وی برآمده و تیول و مخارج وی را بالا کشیده، شیخ علی را از ادامه ی کار بازگذاشته اند.

نسخه های خطی:

فقط ١ نسخه ی خطی از دست خط مولف وجود دارد که «ناصر الدین شاه» همان زمان دستور بایگانی آن را در «کتابخانه ی سلطنتی» داد. اما معلوم نگردید که بعدها این کتاب به دست چه کسی افتاد و به کجا منتقل گردید. لذا هیچ گزارشی از نسخه ی خطی آن به دست نیامد.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢١. الجامعه النحویه و الصرفیه

کتابی است جامع در علم نحو و صرف.

نسخه های خطی:

هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢٢. الجامعه النحویه و الصرفیه بین الترکیب و شرح الالفیه

این اثر نیز مانند اثر پیشین، کتاب جامعی است در علم صرف و نحو، و شرح دیگری بر «الفیه ابن مالک» محسوب می گردد.

نسخه های خطی:

هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢٣. جنه الامان و جنه الایمان

گویا مولف به سال ١٢٩٨ه-.ق. به «مازندران» و شهر «آمل» مسافرت می کند. در آنجا با مردم حشر و نشر کرده و در مدت اقامتش، دین و اخلاق مردم «آمل» را می پسندد. در عین حال برخی صفات ناروا و رفتارهای نادرست نیز از آنها مشاهده می کند. در هدایت آنها توصیه ها می نماید و به سبب خواهش یکی از دوستانش، این رساله را در اصلاح اخلاق مردم «آمل» می نگارد.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٧٥٨١ در ٨٥ برگ، به کتابت «میرزا مهدی تنکابنی» در سال ١٣٠٨ه-.ق. موجود است.

نسخه های چاپی:

چاپ نشده است.

٢٤. جنه السرور فی تحقیق کیفیه زیارت العاشور

مولف در این اثر گران قدر، روش های مختلف خواندن زیارت عاشورا را توضیح داده و کلیه نظریات علما را مورد بحث و بررسی قرار داده است.

برخی از آنها را رد و برخی را تایید کرده است. به طور کلی هر نظری درباره ی شیوه ی خواندن زیارت عاشورا وجود دارد، او آن را مد نظر قرار داده و صحیح ترین روش را توصیه نموده است. این رساله به زبان عربی است.

نسخه های خطی:

١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی(ره)» به شماره ٣٠٩٠ در ٤٠ برگ، به خط مولف، موجود است. این نسخه در حاشیه تصحیح و اضافات دارد.