اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٢٢٣ - «عبدالرحیم بن محمد حسینی جرجانی»
«عبدالرحیم بن محمد حسینی جرجانی»
قرن ١٠ه-.ق.
از شرح حال و آثار این فقیه و دانشمند جرجانی، جز مرحوم «افندی»، هیچ مورخ و شرح حال نگاری سخن نگفته است.
بنا به گزارش وی، «عبدالرحیم بن محمد حسینی جرجانی»، عالمی خوش خط و زیبا نویس بود؛ زیرا مرحوم «افندی» نسخه ای از کتاب وی را به خط خودش دیده و آن را توصیف کرده است.
عبدالرحیم جرجانی از علمای دولت صفوی و معاصر «شاه تهماسب» بود. اما از زادگاه، محل تحصیل و فوت وی اطلاعی نداریم.
آثار:
التحفه الشاهیه
این کتاب فقهی به زبان عربی و در پنج مقصد و یک خاتمه نگارش شده است. مقصد اول در باب طهارت، دوم در صلات، سوم در امان الکفار، چهارم در احکام اسیران و پنجم در مسائل لقطه بحث می کند.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی از این اثر را مرحوم «افندی» در «هرات» و به خط مولف دیده است.
براساس همین گزارش، سال تالیف کتاب ٩٧٨ه-.ق. است.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
منابع:
الذریعه ٣/٤٤٤؛ ریاض العلماء ٣/١١١-١١٢؛ مرآه الکتب ٤/٣١٩.
«عبدالرشید بن حسین استرآبادی»
قرن ٤ه-.ق.
«عبدالرشید بن حسین بن محمد استرآبادی»، عالم، مفسر و محدثی است که ظاهراً در قرن چهارم ه-. ق. می زیست.
اندک آگاهی ما از شرح احوال و آثار وی، این است که از «محمد بن عبدالله بن جعفر الحمیری» نقل می کند.
از آنجا که «حمیری» اجازاتی به سال ٣٠٤ه-.ق. نگاشته است، بنا بر این، ظن قوی بر تعیین زمان حیات وی، قرن چهارم است.
در هر حال از وی دو اثر نقل شده است که در ذیل به معرفی آنها می پردازیم.
آثار:
١. تاویل الایات
همان طور که از نام اثر آشکار می گردد، در تفسیر و تاویل آیات قرآن کریم نگاشته شده است.
گویا این اثر تا قرن هفتم برجای بود؛ زیرا «سید رضی الدین علی بن طاووس» در «سعد السعود» از کتاب عبدالرشید استرآبادی، مطالبی نقل می کند.
نسخه های خطی:
هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
٢. مناقب النبی (ص) و الائمه (ع)
مجموعه احادیث و شرح آیاتی است که در فضایل و مناقب رسول اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم اسلام وارد شده است.