اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٤٧٨ - «محمد استرآبادی»
مینوی، نشریه کتاب ماه هنر، شماره ٣٥،٣٦، مرداد و شهریور ١٣٨٠، صفحه ١٠٢-١٠٧؛ چهره هایی از پیشروان هنر و ادبیات معاصر ایران ٣٦؛ دایرهالمعارف دانش و هنر ٧٤؛ دایرهالمعارف مصور پیمان ٣٨٦؛ دو نامه منتشر نشده از مجتبی مینوی درباره ی ویس و رامین، کتاب ماه ادبیات و فلسفه، شماره ١٧، اسفند ١٣٧٧، صفحه ٣٠-٣١؛ روشنفکران ایرانی و غرب ٣٠٨؛ زندگی نامه و خدمات علمی و فرهنگی استاد مجتبی مینوی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، سال ١٣٨٥، کل کتاب؛ سخنگوی تاریخ و ادب فارسی، جام جم، شماره ٥، بهمن ١٣٨٢، صفحه ١٥؛شخصیت های نامی ایران ٤٦٦؛ شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران ٣/١٥٨٩-١٥٩٣؛ فهرست کتابهای فارسی شده چاپی ١/٢٠١؛ کتاب شناسی تئاتر ١٥٣؛ کتاب شناسی رمان ١/٤١٢ و ٢/٧٨٥؛ کتاب شناسی موسیقی ١٥؛ کتاب شناسی نهاوند ٢١٠؛ کژراهه: خاطراتی از تاریخ حزب توده ٢٠٨؛ گزارش بزرگداشت به مناسبت گذشت ربع قرن از درگذشت ادیب توانا و مورخ زبردست مرحوم مجتبی مینوی، انجمن آثار ملی و مفاخر فرهنگی سال ١٣٨٠؛ گشتی در داستان فرود، نشریه گلچرخ، سال ٢، شماره ٦، اردیبهشت ١٣٧٢، صفحه ٥٨-٦٢؛ مقالات مینوی، جهان کتاب، شماره ١٧٠، خرداد ١٣٨٩، صفحه ٩؛ مکارم الآثار ٤/١٣٥٠؛ ملاحظاتی در باب کلیله و دمنه، نشر دانش، سال ٢٠، شماره ٣، پاییز ١٣٨٢، صفحه ٤٤-٥٠؛ مولفین کتب چاپی فارسی و عربی ٥/١٧٩-١٨٢؛ نادره کاران ٣٤٠؛ یادداشت های مینوی، کل کتاب.
«محمد استرآبادی»
قرن ؟ه-.ق.
مرحوم «آقابزرگ»، در «الذریعه»، کتابی با عنوان «صیغ النکاح و الطلاق» را به شخصی با نام، میرزا «محمد استرآبادی» نسبت داده است، اما درباره ی شخصیت و شرح حال آن سکوت کرده است.
تحقیق نگارنده نیز به جایی نرسید و نتوانست تشخیص دهد که این میرزا محمد استرآبادی کیست و در چه زمانی می زیست. لیکن دو احتمال وجود دارد.
از آنجا که دو تن از علما و بزرگان «استرآباد»، کتابی با عنوان «صیغ العقود النکاح و الطلاق» یا «صیغ العقود و الایقاعات» دارند، و نام هردو تن، با کلمه ی «محمد» آغاز می گردد، ممکن است اشتباهی رخ داده و واژه ی دوم نام نویسنده در هنگام یادداشت برداری از قلم افتاده است.
این دو تن، «ملا محمدجعفر شریعتمدار استرآبادی» و «ملا محمدیوسف حائری استرآبادی» هستند. به آثار و تالیفات هر کدام از آنان در مدخل مربوط، اشاره خواهد شد.
در صورت درستی این احتمال، اثر یاد شده ی فوق، متعلق به قرن سیزدهم ه-. ق. خواهد بود؛ زیرا هردو شخصیت یاد شده از بزرگان قرن سیزدهم هستند.
احتمال دوم به این شرح است:
از آنجا که برخی از علمای «استرآباد» از شهر خود دور شده و به شهرها و کشورهای اسلامی هجرت کردند، در آن سرزمین ها به درستی شناخته نشده اند. از این رو ممکن است میرزا محمد استرآبادی نیز به کشور «مصر» رفته باشد و در آنجا این تالیف را از خود برجای نهاده است. خصوصاً که نسخه ی خطی کتاب وی را مرحوم «آقابزرگ» در دارالکتب «مصر» گزارش کرده است.
آثار:
صیغ النکاح و الطلاق
بنا به گزارش «آقابزرگ»، این اثر در بیان صیغه های (گفتارهای انشایی هنگام معامله) عقد نکاح و طلاق است. اما از جزئیات محتوای آن مطلبی به دست نمی دهد.