اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٧٨٣ - «محمدمهدی بن محمدنصیر استرآبادی»
پدرش «محمدنصیر» یا «محمدنصر»، شخصیت ناشناخته ای است که از تبارش آگاهی زیادی در دست نیست. لیکن در تربیت فرزندش، سعی وافر کرده و یادگار لایقی برجای نهاده است.
میرزا مهدی منشی، سخن پردازی متبحر، وقایع نگاری چیره دست و دیوان سالاری برجسته و سیاست پیشه بود.
او حدود سال ١١٠٠-.ق. در روستای «باباگلین» «استرآباد» گام به گیتی نهاد. تحصیلاتش را در زادگاهش آغاز و هم در آنجا به پایان برد. لیکن استادان وی شناخته نشد. به نظر می رسد پدرش بیشترین سهم را در پرورش وی داشته است. پس از آن شاید به دلیل شهرت «اصفهان»، به علم و دانش، به آنجا سفر کرد و از حوزه ی درس و ادب بزرگان آن شهر بهره برد.
در هر حال، میرزا مهدی یا محمدمهدی استرآبادی، چون به مقام بلند ادبی دست یافت، به دربار فرمانروایان راه یافت.
زمانی که «نادرشاه» در سال ١١٤٢ه-.ق. به «اصفهان» وارد شد، او از سوی خود و هم شهریانش، به «نادرشاه» تهنیت گفت.
این تهنیت نامه، مکتوب و بسیار ادیبانه بود. پس از آن، وقتی نادر به فرمانروایی «خراسان» رسید، مجدداً به او تهنیت گفت. ظاهراً از همین زمان به بعد ملازم نادر گردید.
میرزا محمدمهدی پس از ورود به دربار «نادرشاه»، ضمن به عهده گرفتن سمت وقایع نگاری، به عنوان منشی، مشاور و استاد وی نیز نقش آفرینی کرد. تا اینکه به مقام صدارت عظمی و وزارت اعظم برگزیده شد.
در مذاکرات دولت های «عثمانی» و «روسیه»، با دربار «ایران»، میرزا مهدی به نمایندگی و با اختیارات تام، به مذاکره با آنان می پرداخت.
هم چنین هنگام لشکرکشی ها و اعزام نمایندگی به کشورهای همسایه، میرزا مهدی خان همراه اردوی شاه بود و یا سرپرستی اردوی مذاکره و صلح را به عهده داشت.
او در هیجده سال (١١٤٢-١١٦٠ه-.ق.) وزارت «نادرشاه»، خدمات ارزنده ی فرهنگی و تاریخی به «ایران» انجام داد که در نوع خود کم نظیر است.
میرزا محمدمهدی پس از قتل «نادرشاه»، به «اصفهان» بازگشت و در ملکی که به او هدیه شده بود، اقامت گزید. این ملک را آباد کرد و پس از او به عطاآباد شهرت یافت. عطاآباد در جنوب شهر «اصفهان» و از توابع «دهاقان» است.
میرزا محمدمهدی منشی، در اواخر عمر سفری به عتبات عالیات و «نجف اشرف» داشت و پس از بازگشت از این سفر در همان ملک شخصی خودش درگذشت و همانجا مدفون گشت.
گفته می شود «حاج محمدعلی خان تربیت تبریزی» و دکتر «عیسی صدیق اعلم»، از احفاد میرزا محمدمهدی خان منشی استرآبادی هستند.
آثار:
١. انجیل نادرشاهی
«نادرشاه» که به تقلید از «اکبرشاه» «هند»، می خواست دین و مسلک آزادی داشته باشد و همه ی ادیان را در کشور پهناور «ایران» آزاد اعلام کند، اقداماتی انجام داد. از آن جمله دستور داد انجیل های چهارگانه را به فارسی ترجمه کنند.
این مهم را میرزا محمدمهدی خان استرآبادی به عهده گرفت. وی با استفاده از چند تن از دانشمندان مسیحی و یهودی آن عصر، نیز با دستیاری دو تن از خاندان